Here are the 30 most important Multiple Choice Questions (MCQs) for Class 10 Science, Chapter 3 – Metals and Non-metals, tailored to the SEBA/ASSEB Assam Board syllabus for the HSLC examination.
SEBA বোৰ্ডৰ দশম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান বিষয়ৰ তৃতীয় অধ্যায় “ধাতু আৰু অধাতু”-ৰ পৰা আগন্তুক HSLC পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ৩০টা গুৰুত্বপূৰ্ণ বহুবিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ) তলত আগবঢ়োৱা হ’ল:
তৃতীয় অধ্যায় “ধাতু আৰু অধাতু”
১. সাধাৰণ উষ্ণতাত জুলীয়া অৱস্থাত থকা ধাতুবিধ হ’ল—
(A) ছডিয়াম
(B) পাৰা
(C) গেলিয়াম
(D) মেগনেচিয়াম
উত্তৰ: (B) পাৰা (Mercury)
২. তলৰ কোনটো অধাতু হ’লেও ই উজ্জ্বল বা চকচকিয়া?
(A) কাৰ্বন
(B) চালফাৰ
(C) আয়’ডিন
(D) ফছফৰাছ
উত্তৰ: (C) আয়’ডিন
৩. আটাইতকৈ নমনীয় (Malleable) আৰু প্ৰসাৰ্য (Ductile) ধাতুবিধ হ’ল—
(A) এলুমিনিয়াম
(B) তাম
(C) সোণ
(D) লো
উত্তৰ: (C) সোণ
৪. তলৰ কোনবোৰ ধাতুক ইমান কোমল যে কটাৰীৰে সহজে কাটিব পাৰি?
(A) লিথিয়াম, ছডিয়াম, পটাছিয়াম
(B) লো, তাম, জিংক
(C) সোণ, ৰূপ, প্লেটিনাম
(D) মেগনেচিয়াম, কেলচিয়াম, এলুমিনিয়াম
উত্তৰ: (A) লিথিয়াম, ছডিয়াম, পটাছিয়াম
৫. আটাইতকৈ উত্তম তাপ পৰিবাহী ধাতুবিধ হ’ল—
(A) লো
(B) সীহ (Lead)
(C) ৰূপ (Silver)
(D) পাৰা
উত্তৰ: (C) ৰূপ (Silver)
৬. তলৰ কোনটো ধাতু আৰু অধাতু উভয়ৰে ধৰ্ম দেখুওৱা এটা ধাতুকল্প (Metalloid)?
(A) গ্ৰেফাইট
(B) চিলিকন
(C) হীৰা
(D) আয়’ডিন
উত্তৰ: (B) চিলিকন
৭. ধাতুৰ অক্সাইডবোৰ সাধাৰণতে কি প্ৰকৃতিৰ হয়?
(A) আম্লিক
(B) ক্ষাৰকীয়
(C) প্ৰশম
(D) ওপৰৰ এটাও নহয়
উত্তৰ: (B) ক্ষাৰকীয়
৮. যিবোৰ ধাতুৰ অক্সাইডে এছিড আৰু ক্ষাৰক উভয়ৰে সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি লৱণ আৰু পানী উৎপন্ন কৰে, তাক কি বোলে?
(A) আম্লিক অক্সাইড
(B) ক্ষাৰকীয় অক্সাইড
(C) উভধৰ্মী অক্সাইড
(D) প্ৰশম অক্সাইড
উত্তৰ: (C) উভধৰ্মী অক্সাইড (Amphoteric oxide)
৯. তলৰ কোনটো এটা উভধৰ্মী অক্সাইডৰ উদাহৰণ?
(A) Na2O
(B) K2O
(C) Al2O3
(D) CO2
উত্তৰ: (C) Al2O3
১০. বায়ুৰ সংস্পৰ্শত দিলে নিজে নিজে জ্বলি উঠা বাবে কোনটো ধাতুক কেৰাচিন তেলত ডুবাই ৰখা হয়?
(A) মেগনেচিয়াম
(B) ছডিয়াম
(C) তাম
(D) কেলচিয়াম
উত্তৰ: (B) ছডিয়াম
১১. লঘু হাইড্ৰ’ক্লৰিক এছিডৰ সৈতে তলৰ কোনটো ধাতুৱে বিক্ৰিয়া নকৰে?
(A) মেগনেচিয়াম
(B) এলুমিনিয়াম
(C) জিংক
(D) তাম
উত্তৰ: (D) তাম (Copper)
১২. একুৱা ৰিজিয়া (Aqua Regia) বা ৰাজ অম্ল হ’ল গাঢ় HCl আৰু গাঢ় HNO3 ৰ কি অনুপাতৰ মিশ্ৰণ?
(A) 1 : 3
(B) 3 : 1
(C) 2 : 3
(D) 3 : 2
উত্তৰ: (B) 3 : 1
১৩. আটাইতকৈ সক্ৰিয় ধাতুবিধ হ’ল—
(A) সোণ
(B) পটাছিয়াম
(C) ছডিয়াম
(D) কেলচিয়াম
উত্তৰ: (B) পটাছিয়াম
১৪. আয়নীয় যৌগসমূহৰ গলনাংক আৰু উতলনাংক—
(A) অতি কম
(B) মজলীয়া
(C) অতি উচ্চ
(D) শূন্য
উত্তৰ: (C) অতি উচ্চ
১৫. আয়নীয় যৌগবোৰ তলৰ কোনটো দ্ৰৱকত দ্ৰৱণীয়?
(A) পানী
(B) কেৰাচিন
(C) পেট্ৰ’ল
(D) বেঞ্জিন
উত্তৰ: (A) পানী
১৬. ছালফাইড আকৰিকক বায়ুৰ উপস্থিতিত উচ্চ উষ্ণতাত উত্তপ্ত কৰি অক্সাইডলৈ ৰূপান্তৰ কৰা পদ্ধতিক কি বোলে?
(A) গাঢ়ীকৰণ
(B) তাপজাৰণ (Roasting)
(C) ভস্মীকৰণ (Calcination)
(D) শোধন
উত্তৰ: (B) তাপজাৰণ (Roasting)
১৭. কাৰ্বনেট আকৰিকক সীমিত বায়ুৰ উপস্থিতিত উত্তপ্ত কৰি অক্সাইডলৈ ৰূপান্তৰ কৰা পদ্ধতিক কি বোলে?
(A) তাপজাৰণ
(B) ভস্মীকৰণ
(C) বিজাৰণ
(D) বিদ্যুত বিশ্লেষণ
উত্তৰ: (B) ভস্মীকৰণ (Calcination)
১৮. থাৰ্মিট বিক্ৰিয়াত (Thermit reaction) বিজাৰক হিচাপে তলৰ কোনটো ধাতুৰ গুৰি ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
(A) জিংক
(B) কপাৰ
(C) এলুমিনিয়াম
(D) লো
উত্তৰ: (C) এলুমিনিয়াম
১৯. লোত মামৰে ধৰা প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ দস্তা বা জিংকৰ প্ৰলেপ দিয়া পদ্ধতিক কি বোলে?
(A) এনডীকৰণ
(B) গ্যালভানীকৰণ
(C) সংকৰণ
(D) বিদ্যুৎ লেপন
উত্তৰ: (B) গ্যালভানীকৰণ (Galvanisation)
২০. ব্ৰঞ্জ (Bronze) তলৰ কোন দুটা ধাতুৰ সংকৰ ধাতু?
(A) তাম আৰু দস্তা (Cu and Zn)
(B) তাম আৰু টিন (Cu and Sn)
(C) সীহ আৰু টিন (Pb and Sn)
(D) এলুমিনিয়াম আৰু তাম
উত্তৰ: (B) তাম আৰু টিন (Cu and Sn)
২১. ঝালাই কৰা কামত ব্যৱহাৰ কৰা ‘চল্ডাৰ’ (Solder) নামৰ সংকৰ ধাতুবিধ কিহেৰে গঠিত?
(A) Cu + Zn
(B) Al + Mg
(C) Pb + Sn
(D) Fe + Ni
উত্তৰ: (C) Pb + Sn (সীহ আৰু টিন)
২২. কোনো এটা সংকৰ ধাতুত পাৰা (Mercury) থাকিলে তাক কি বোলা হয়?
(A) পিতল
(B) এমালগাম
(C) তীখা
(D) ব্ৰঞ্জ
উত্তৰ: (B) এমালগাম (Amalgam)
২৩. পানীৰ সৈতে একেবাৰেই বিক্ৰিয়া নকৰা ধাতু হ’ল—
(A) ছডিয়াম
(B) কেলচিয়াম
(C) মেগনেচিয়াম
(D) সোণ আৰু ৰূপ
উত্তৰ: (D) সোণ আৰু ৰূপ
২৪. লোৰ গৰম পানীৰ টেংকী তৈয়াৰ কৰিবলৈ লো ব্যৱহাৰ নকৰি তাম ব্যৱহাৰ কৰা হয়, কাৰণ—
(A) তাম লোধতকৈ সস্তীয়া
(B) তামে উত্তপ্ত পানী বিক্ৰিয়া নকৰে
(C) তাম এবিধ অধাতু
(D) তামে সহজে মামৰে ধৰে
উত্তৰ: (B) তামে উত্তপ্ত পানী বা ভাপৰ সৈতে বিক্ৰিয়া নকৰে
২৫. তলৰ কোনটো অধাতুৱে বিদ্যুৎ পৰিবহন কৰিব পাৰে?
(A) হীৰা
(B) চালফাৰ
(C) গ্ৰেফাইট
(D) আয়’ডিন
উত্তৰ: (C) গ্ৰেফাইট
২৬. প্ৰকৃতিৰ আটাইতকৈ কঠিন প্ৰাকৃতিক পদাৰ্থবিধ হ’ল—
(A) লো
(B) হীৰা
(C) গ্ৰেফাইট
(D) প্লেটিনাম
উত্তৰ: (B) হীৰা
২৭. লোৰ লগত কি যোগ কৰিলে মামৰে নধৰা তীখা (Stainless steel) পোৱা যায়?
(A) তাম আৰু দস্তা
(B) নিকেল আৰু ক্ৰ’মিয়াম
(C) কাৰ্বন আৰু চালফাৰ
(D) সোণ আৰু ৰূপ
উত্তৰ: (B) নিকেল আৰু ক্ৰ’মিয়াম
২৮. ধাতুৱে ইলেক্ট্ৰন বৰ্জন কৰি কি আয়ন গঠন কৰে?
(A) ঋণাত্মক আয়ন (Anion)
(B) ধনাত্মক আয়ন (Cation)
(C) প্ৰশম অণু
(D) ওপৰৰ এটাও নহয়
উত্তৰ: (B) ধনাত্মক আয়ন (Cation)
২৯. চিনেবাৰ (Cinnabar) তলৰ কোনটো ধাতুৰ আকৰিক?
(A) তাম
(B) জিংক
(C) পাৰা
(D) এলুমিনিয়াম
উত্তৰ: (C) পাৰা (Mercury)
৩০. বিশুদ্ধ সোণ সাধাৰণতে কিমান কেৰেটৰ হয়?
(A) ২২ কেৰেট
(B) ২৪ কেৰেট
(C) ১৮ কেৰেট
(D) ২০ কেৰেট
উত্তৰ: (B) ২৪ কেৰেট