Chapter 1: Nutrition in Plants (Summary Note)

Here is a concise, exam-ready summary note for Chapter 1: Nutrition in Plants in Assamese for Class 7 Science.

অধ্যায় ১: উদ্ভিদৰ পৰিপুষ্টিৰ এক চুটি আৰু পৰীক্ষা-উপযোগী সাৰাংশ (Summary Note) তলত দিয়া হ’ল:

অধ্যায় ১: উদ্ভিদৰ পৰিপুষ্টি (সাৰাংশ)

📝 অধ্যায় ১: উদ্ভিদৰ পৰিপুষ্টি (সাৰাংশ)

১. মূল সংজ্ঞা (Key Definitions)

পৰিপোষক দ্ৰব্য (Nutrients): শৰীৰৰ বৃদ্ধি, বিকাশ আৰু মেৰামতিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় খাদ্যৰ উপাদানসমূহ, যেনে— কাৰ্ব’হাইড্ৰেট, প্ৰটিন, চৰ্বি, ভিটামিন আৰু খনিজ লৱণ।

পৰিপুষ্টি (Nutrition): জীৱই আহাৰ গ্ৰহণ কৰা আৰু শৰীৰৰ বিভিন্ন কাৰ্যত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়া।

২. পৰিপুষ্টিৰ প্ৰকাৰ (Modes of Nutrition)

স্বপোষী (Autotrophic): যিবোৰ জীৱই সৰল উপাদানৰ সহায়ত নিজৰ খাদ্য নিজেই প্ৰস্তুত কৰে (যেনে— সেউজীয়া উদ্ভিদ)।

পৰপোষিত (Heterotrophic): যিবোৰ জীৱই খাদ্যৰ বাবে আন উদ্ভিদ বা প্ৰাণীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে (যেনে— মানুহ আৰু অম্লজানবিহীন উদ্ভিদ)।

৩. সালোক-সংশ্লেষণ (Photosynthesis)

সংজ্ঞা: সূৰ্যৰ পোহৰ আৰু পত্ৰহৰিৎৰ উপস্থিতিত সেউজীয়া উদ্ভিদে কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড আৰু পানী ব্যৱহাৰ কৰি নিজৰ খাদ্য প্ৰস্তুত কৰা প্ৰক্ৰিয়া।

প্ৰয়োজনীয় উপাদান:

পানী আৰু খনিজ লৱণ: শিপাই মাটিৰ পৰা শুহি লয়।

কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড: পাতত থকা সৰু সৰু ছিদ্ৰ বা পত্ৰৰন্ধ্ৰ (Stomata) ৰ সহায়ত বায়ুৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰে।

মূখ্য কাৰকসমূহ:

পত্ৰহৰিৎ (Chlorophyll): পাতত থকা সেউজীয়া ৰঞ্জক পদাৰ্থ, যিয়ে সৌৰ শক্তি ধৰি ৰাখে।

সূৰ্যৰ পোহৰ: সকলো জীৱৰ বাবে শক্তিৰ উৎস।

ৰাসায়নিক সমীক
কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড + পানী——–>(সূৰ্যৰ পোহৰ / পত্ৰহৰিৎ) কাৰ্ব’হাইড্ৰেট (গ্লুক’জ) + অক্সিজেন

৪. উদ্ভিদৰ অন্যান্য পৰিপুষ্টি প্ৰণালী

পৰজীৱী উদ্ভিদ (Parasitic): আন জোপাহঁতৰ (পোষক) পৰা পোনপটীয়াকৈ সাজি থকা খাদ্য শুহি লয়। উদাহৰণ: স্বৰ্ণলতা (Cuscuta)।

পতংগভোজী উদ্ভিদ (Insectivorous): নাইট্ৰ’জেনৰ অভাৱ পূৰণ কৰিবলৈ পতংগ ধৰি ভক্ষণ কৰা উদ্ভিদ। উদাহৰণ: কলচী উদ্ভিদ (Pitcher plant)।

মৃতজীৱী উদ্ভিদ (Saprotrophic): মৃত আৰু পচি যোৱা পদাৰ্থৰ পৰা পুষ্টি গ্ৰহণ কৰা উদ্ভিদ। উদাহৰণ: ভেঁকুৰ, কাঠফুলা।

সহজীৱিতা (Symbiosis): দুটা বেলেগ জীৱই একেলগে বাস কৰি আশ্ৰয় আৰু পৰিপোষক দ্ৰব্য ভগাই লোৱা সম্পৰ্ক। উদাহৰণ: লাইকেন (শেলাই আৰু ভেঁকুৰৰ সহাৱস্থান)।

৫. মাটিত পৰিপোষক দ্ৰব্যৰ পুনৰাস্যাাপন

উদ্ভিদে অবিৰতভাৱে খনিজ পদাৰ্থ শুহি থকা বাবে মাটিৰ উৰ্বৰতা হ্ৰাস পায়।

মাটিত ৰাসায়নিক সাৰ আৰু জৈৱিক সাৰ প্ৰয়োগ কৰি নাইট্ৰ’জেন, ফছফৰাছ আৰু পটাছিয়াম পুনৰ ঘূৰাই অনা হয়।

ৰাইজ’বিয়াম (Rhizobium) বেক্টেৰিয়া: মাহজাতীয় উদ্ভিদৰ শিপাত থাকে। এইবোৰে বায়ুমণ্ডলৰ গেছীয় নাইট্ৰ’জেনক উদ্ভিদৰ ব্যৱহাৰোপযোগী দ্ৰৱণীয় ৰূপলৈ পৰিৱৰ্তন কৰে।