Biotechnology: Principles and Processes: MCQ in Assamese

শ্ৰেণী ১২ জীৱবিজ্ঞানৰ “জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা: নীতি আৰু পদ্ধতি” (Biotechnology: Principles and Processes) অধ্যায়টোৰ পৰা বোৰ্ড পৰীক্ষা আৰু NEET-ৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ 30 টা বহু বিকল্পীয় প্ৰশ্ন (MCQs) তলত MCQ আৰ্হিত লিখি দিয়া হ’ল:

১. আধুনিক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ অধীনত “আণৱিক কেঁচী (Molecular Scissors) বুলি কোনটো এনজাইমক জনা যায়?

(A) ডিএনএ লাইগেজ (DNA Ligase)

(B) ৰেষ্ট্ৰিকশ্বন এনজাইম (Restriction Enzyme)

(D) আৰএনএ পলিমোৰেজ

শুদ্ধ উত্তৰ: (B) ৰেষ্ট্ৰিকশ্বন এনজাইম (Restriction Enzyme)

২. আৱিষ্কৃত প্ৰথম ক্ৰম-নিৰ্দ্ধাৰিত ৰেষ্ট্ৰিকশ্বন এণ্ড’নিউক্লিয়েজ এনজাইম বিধ কি আছিল?

(A) EcoRI

(B) HindII

(D) HindIII

উত্তৰ: (B) HindII

৩. ৰেষ্ট্ৰিকশ্বন এনজাইমে DNA অণুৰ যিবোৰ বিশেষ ক্ৰম চিনাক্ত কৰি কাটে, সেই ক্ৰমবোৰক কি বোলা হয়?

(A) পুনৰাবৃত্তিমূলক ক্ৰম (Repeated sequence)

(B) পেলিনড্ৰ’মিক ক্ৰম (Palindromic sequence)

(D) সমাপ্তিসূচক ক’ডন

উত্তৰ: (B) পেলিনড্ৰ’মিক ক্ৰম (Palindromic sequence)

৪. ৫’-GAATTC-৩’ নামৰ পেলিনড্ৰ’মিক ক্ৰমটো তলৰ কোনটো ৰেষ্ট্ৰিকশ্বন এনজাইমৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট?

(A) HindIII

(B) EcoRI

(D) SalI

উত্তৰ: (B) EcoRI

৫. EcoRI এনজাইমটোৰ নামাকৰণত ‘co’ আখৰ দুটাই কোনটো জীৱ বা প্ৰজাতিৰ পৰা আহিছে তাক সূচায়?

(A) Escherichia

(B) coli

(D) colon

উত্তৰ: (B) coli

৬. ৰেষ্ট্ৰিকশ্বন এনজাইমৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত কটা যোৱা DNA খণ্ডবোৰৰ দুই মূৰত সৃষ্টি হোৱা একক শৃংখলযুক্ত আঠালতীয়া অংশক কি বোলে?

(A) ব্লান্ট মূৰ (Blunt ends)

(B) আঠালতীয়া মূৰ (Sticky ends)

(D) ৫’ কেপ

উত্তৰ: (B) আঠালতীয়া মূৰ (Sticky ends)

৭. দুডাল কটা DNA খণ্ডক পৰস্পৰ সংযোগ কৰি ৰিকম্বিনেণ্ট DNA গঠনত সহায় কৰা “আণৱিক আঠা” (Molecular Glue) বিধ হ’ল—

(A) ৰেষ্ট্ৰিকশ্বন এনজাইম

(B) ডিএনএ লাইগেজ (DNA Ligase)

(D) এলকালাইন ফছফাটজ

উত্তৰ: (B) ডিএনএ লাইগেজ (DNA Ligase)

৮. জে’ল ইলেকট্ৰ’ফৰেছিছ (Gel Electrophoresis) প্ৰক্ৰিয়াত DNA খণ্ডবোৰক কিহৰ আধাৰত পৃথক কৰা হয়?

(A) কেৱল আধানৰ ওপৰত

(B) খণ্ডবোৰৰ আকাৰ বা দৈৰ্ঘ্যৰ ওপৰত

(D) ফছফেট গোটৰ সংখ্যাৰ ওপৰত

উত্তৰ: (B) খণ্ডবোৰৰ আকাৰ বা দৈৰ্ঘ্যৰ ওপৰত (Size)

৯. জে’ল ইলেকট্ৰ’ফৰেছিছত আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহাৰ হোৱা মেট্ৰিক্স বা সামগ্ৰী ‘এগাৰ’জ জে’ল’ (Agarose gel) ক’ৰ পৰা আহৰণ কৰা হয়?

(A) বেক্টেৰিয়া

(B) সামুদ্ৰিক অপতৃণ বা শেলাই

(D) ভেঁকুৰ

উত্তৰ: (B) সামুদ্ৰিক অপতৃণ বা শেলাই (Sea weeds)

১০. জে’ল ইলেকট্ৰ’ফৰেছিছত কটা DNA খণ্ডবোৰক ভিজুৱেল বা দৃশ্যমান কৰিবলৈ কোনবিধ ৰঞ্জক পদাৰ্থ (Stain) ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

(A) মিথিলিন ব্লু

(B) ইথিডিয়াম ব্ৰমাইদ (Ethidium bromide)

(D) চাফ্ৰানিন

উত্তৰ: (B) ইথিডিয়াম ব্ৰমাইদ (Ethidium bromide)

১১. ইথিডিয়াম ব্ৰমাইদেৰে ৰঞ্জিত কৰা এগাৰ’জ জে’লক অতিবেঙুনীয়া পোহৰত (UV light) চালে DNA খণ্ডবোৰ কেনে ৰঙৰ পতি হিচাপে দেখা যায়?

(A) নীলা পতি

(B) উজ্জ্বল কমলা পতি (Bright orange bands)

(D) ক’লা পতি

উত্তৰ: (B) উজ্জ্বল কমলা পতি (Bright orange bands)

১২. এগাৰ’জ জে’লৰ পৰা পৃথক হোৱা ডিএনএ খণ্ড কাটি উলিয়াই অনা কাৰ্যটোক কি বোলা হয়?

(A) স্প্লাইচিং (Splicing)

(B) ইলুচন (Elution)

(D) ব্লটিং

উত্তৰ: (B) ইলুচন (Elution)

১৩. বেক্টেৰিয়া কোষৰ মূল ক্ৰম’জমৰ বাহিৰে থকা স্ব-প্ৰতিলিপিকৰণক্ষম বৃত্তাকাৰ অতিৰিক্ত DNA অণুটোক কি বোলে?

(A) কছমিড

(B) প্লাজমিড (Plasmid)

(D) ইন্ট্ৰন

উত্তৰ: (B) প্লাজমিড (Plasmid)

১৪. এটা আদৰ্শ ক্ল’নিং বাহক pBR322-ত থকা ‘Ori’ অঞ্চলৰ আচল কামটো কি?

(A) ই এণ্টিবায়টিক প্ৰতিৰোধ কৰে

(B) ই প্ৰতিলিপিকৰণ বা কপী সংখ্যাৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আৰম্ভণি কৰে (Origin of Replication)

(D) ই প্ৰ’টিন সংশ্লেষণ কৰে

উত্তৰ: (B) ই প্ৰতিলিপিকৰণ বা কপী সংখ্যাৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আৰম্ভণি কৰে (Origin of Replication)

১৫. ক্ল’নিং বাহক pBR322-ত তলৰ কোন দুটা জিনক “চিনাক্তকৰণ চিহ্নিতকাৰী” (Selectable Markers) হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

(A) $amp^R$ আৰু $tet^R$ (এণ্টিবায়টিক প্ৰতিৰোধী জিন)

(B) Lac z জিন

(D) Ori আৰু Rop অঞ্চল

শুদ্ধ উত্তৰ: (A) $amp^R$ আৰু $tet^R$ (এণ্টিবায়টিক প্ৰতিৰোধী জিন)

১৬. জিনীয় অভিযন্ত্ৰণত এণ্টিবায়টিক প্ৰতিৰোধী জিনসমূহ ঘাইকৈ কি কামৰ বাবে অপৰিহাৰ্য?

(A) কোষ ধ্বংস কৰিবলৈ

(B) ৰিকম্বিনেণ্ট আৰু নন-ৰিকম্বিনেণ্ট কোষসমূহ বাছনি কৰিবলৈ

(D) কোষ বিভাজন খৰতকীয়া কৰিবলৈ

উত্তৰ: (B) ৰিকম্বিনেণ্ট আৰু নন-ৰিকম্বিনেণ্ট কোষসমূহ বাছনি কৰিবলৈ (Selection of transformants)

১৭. উদ্ভিদলৈ কাংক্ষিত জিন স্থানান্তৰ কৰিবলৈ আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহাৰ হোৱা প্ৰাকৃতিক ক্ল’নিং বাহক (Natural vector) বিধ হ’ল—

(A) pBR322

(B) Agrobacterium tumefaciens ৰ Ti প্লাজমিড (Ti Plasmid)

(D) ছাটল বাহক

উত্তৰ: (B) Agrobacterium tumefaciens ৰ Ti প্লাজমিড (Ti Plasmid)

১৮. পোনে পোনে প্ৰাণীকোষৰ নিউক্লিয়াছ বা কেন্দ্ৰকৰ ভিতৰলৈ বেজীৰ সহায়ত কাংক্ষিত DNA প্ৰৱেশ কৰোৱা পদ্ধতিটোক কি বোলে?

(A) জিন গান (Gene gun)

(B) মাইক্ৰ’-ইনজেকচন (Micro-injection)

(D) কেলচিয়াম ক্ল’ৰাইড পদ্ধতি

উত্তৰ: (B) Mycro-injection (মাইক্ৰ’-ইনজেকচন)

১৯. উদ্ভিদ কোষত উচ্চ বেগত সোণ বা টাংষ্টেনৰ কণাৰে ধাবিত কৰি DNA স্থানান্তৰ কৰা সঁজুলিবিধক কি বোলে?

(A) মাইক্ৰ’পিপেট

(B) বায়’লজিষ্টিক বা জিন গান (Biolistics / Gene Gun)

(D) পিচিআৰ মেচিন

উত্তৰ: (B) বায়’লজিষ্টিক বা জিন গান (Biolistics / Gene Gun)

২০. উদ্ভিদ কোষৰ পৰা বিশুদ্ধ ডিএনএ (DNA) উলিয়াবলৈ কোনবিধ এনজাইম ব্যৱহাৰ কৰি কোষবেৰখন ভাঙিব লগা হয়?

(A) কাইটিনেজ (Chitinase)

(B) চেলুলেজ (Cellulase)

(D) ৰাইবোনিউক্লিয়েজ

উত্তৰ: (B) চেলুলেজ (Cellulase)

২১. ভেঁকুৰ বা ফাঙ্গাচ কোষৰ পৰা ডিএনএ পৃথকীকৰণ কৰিবলৈ কোনবিধ এনজাইমৰ প্ৰয়োজন হয়?

(A) চেলুলেজ

(B) কাইটিনেজ

(D) প্ৰটিয়েজ

উত্তৰ: (B) কাইটিনেজ (Chitinase)

২২. ডিএনএ পৃথকীকৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ শেষত পৰীক্ষাগাৰত কোনবিধ শীতল দ্ৰৱ যোগ কৰিলে ডিএনএ খণ্ডবোৰ স্পষ্টকৈ অধঃক্ষিপ্ত (Precipitate) হৈ ওপঙি উঠে?

(A) ঠাণ্ডা পানী

(B) ঠাণ্ডা ইথানল (Chilled Ethanol)

(D) ক্ল’ৰ’ফৰ্ম

উত্তৰ: (B) ঠাণ্ডা ইথানল (Chilled Ethanol)

২৩. পৰীক্ষাগাৰত কৃত্ৰিমভাৱে অতি কম সময়ৰ ভিতৰত কোনো এক নিৰ্দিষ্ট জিন বা DNA খণ্ডৰ কোটি কোটি প্ৰতিলিপি (Amplification) কৰা পদ্ধতিটো কি?

(A) জে’ל ইলেকট্ৰ’ফৰেছিছ

(B) PCR (Polymerase Chain Reaction)

(D) মেটাক্লেচিচ

উত্তৰ: (B) PCR (Polymerase Chain Reaction)

২৪. PCR (পলিমেনেক্স চেইন ৰিয়েকচন) প্ৰক্ৰিয়াটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে কোনে আৱিষ্কাৰ কৰিছিল?

(A) আলেক জেফ্ৰী

(B) কেৰী মুলীচ (Kary Mullis)

(D) বোৱাৰ আৰু কোহেন

উত্তৰ: (B) কেৰী মুলীচ (Kary Mullis)

২৫. PCR প্ৰক্ৰিয়াত উচ্চ উষ্ণতা প্ৰয়োগ কৰি ডিএনএ-ৰ দুডাল শৃংখল পৃথক কৰা প্ৰথম পৰ্যায়টোক কি বোলে?

(A) এনিলিং (Annealing)

(B) ডিনেচাৰেশ্যন (Denaturation)

(D) লাইগেশ্যন

উত্তৰ: (B) ডিনেচাৰেশ্যন (Denaturation)

২৬. PCR প্ৰক্ৰিয়াত ব্যৱহাৰ কৰা অতি উচ্চ উষ্ণতা সহিব পৰা (Thermostable) “Taq Polymerase” এনজাইমটো ক’ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হয়?

(A) Escherichia coli

(B) Thermus aquaticus

(D) Salmonella

উত্তৰ: (B) Thermus aquaticus (বেক্টেৰিয়া)

২৭. PCR চক্ৰৰ সঠিক ক্ৰমটো তলৰ কোনটো হয়?

(A) Extension -> Denaturation -> Annealing

(B) Denaturation -> Annealing -> Extension

(D) Denaturation -> Extension -> Annealing

উত্তৰ: (B) Denaturation -> Annealing -> Extension

২৮. বৃহৎ পৰিমাণে (১০০-১০০০ লিটাৰ) জৈৱিক সামগ্ৰী বা ৰিকম্বিনেণ্ট প্ৰ’টিন উৎপাদন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ডাঙৰ যান্ত্ৰিক পাত্ৰবোৰক কি কোৱা হয়?

(A) পিচিআৰ মেচিন

(B) জৈৱ ৰিয়েক্টৰ

(D) ইলেকট্ৰ’ফৰেছিছ চেম্বাৰ

উত্তৰ: (B) জৈৱ ৰিয়েক্টৰ (Bioreactors)

২৯. উদ্যোগিক ক্ষেত্ৰত আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহাৰ হোৱা জৈৱ ৰিয়েক্টৰৰ প্ৰকাৰটো হ’ল—

(A) সৰল হৰিজণ্টেল ৰিয়েক্টৰ

(B) আলোড়িত টেংক বা ষ্টাৰ্ড-টেংক জৈৱ ৰিয়েক্টৰ (Stirred-tank bioreactor)

(D) এটাও নহয়

উত্তৰ: (B) আলোড়িত টেংক বা ষ্টাৰ্ড-টেংক জৈৱ ৰিয়েক্টৰ (Stirred-tank bioreactor)

৩০. উৎপাদন কাৰ্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত সামগ্ৰীসমূহ বজাৰলৈ পঠোৱাৰ পূৰ্বে কৰা পৃথকীকৰণ, শোধন আৰু মান নিৰূপণ প্ৰক্ৰিয়াটোক একেলগে কি বোলে?

(A) আপষ্ট্ৰীমিং প্ৰক্ৰিয়া

(B) ডাউনষ্ট্ৰীমিং প্ৰক্ৰিয়া বা অনু প্ৰবাহ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (Downstream processing)

(D) ইলুচন প্ৰক্ৰিয়া

উত্তৰ: (B) ডাউনষ্ট্ৰীমিং প্ৰক্ৰিয়া বা অনু প্ৰবাহ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (Downstream processing)