পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান (Veterinary Science), পশুপালন, ৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান আৰু অসমৰ পশুধন সম্পৰ্কীয় বিগত বৰ্ষৰ পৰীক্ষাসমূহত (APSC, State Animal Husbandry & Veterinary Exams, ICAR, SSC আদি) সঘনে অহা ৫০ টা গুৰুত্বপূৰ্ণ সাধাৰণ জ্ঞানৰ (GK) প্ৰশ্নোত্তৰ তলত আগবঢ়োৱা হ’ল:
গোট ১: প্ৰধান ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠান আৰু মুখ্য কাৰ্যালয় (Institutes & Headquarters)
১. ভাৰতীয় পশু চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (ICAR – Indian Veterinary Research Institute / IVRI) ক’ত অৱস্থিত?
* উত্তৰ: ইজ্জতনগৰ, বৰেলী (উত্তৰ প্ৰদেশ) (১৮৮৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা ভাৰতৰ সৰ্বপ্ৰথম পশু চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান)
২. ৰাষ্ট্ৰীয় দুগ্ধ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (ICAR – National Dairy Research Institute / NDRI) ক’ত অৱস্থিত?
* উত্তৰ: কাৰ্নাল, হাৰিয়ানা
৩. ICAR – ৰাষ্ট্ৰীয় গাহৰি গৱেষণা কেন্দ্ৰ (National Research Centre on Pig / NRC on Pig) অসমৰ ক’ত অৱস্থিত?
* উত্তৰ: ৰাণী (গুৱাহাটী, কামৰূপ)
৪. অসমৰ একমাত্ৰ পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় (College of Veterinary Science) খন ক’ত অৱস্থিত?
* উত্তৰ: খানাপাৰা, গুৱাহাটী (অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ)
৫. অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় (Assam Agricultural University / AAU) কোন চনত প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল?
* উত্তৰ: ১৯৬৯ চনত (মুখ্য কাৰ্যালয়: যোৰহাট)
৬. ৰাষ্ট্ৰীয় ঘোঁৰা গৱেষণা কেন্দ্ৰ (National Research Centre on Equines / NRCE) ক’ত অৱস্থিত?
* উত্তৰ: হিছাৰ, হাৰিয়ানা
৭. ৰাষ্ট্ৰীয় য়াক গৱেষণা কেন্দ্ৰ (National Research Centre on Yak / NRC on Yak) উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ক’ত অৱস্থিত?
* উত্তৰ: দিৰাং (পশ্চিম কামেং জিলা, অৰুণাচল প্ৰদেশ)
৮. ৰাষ্ট্ৰীয় মিথুন গৱেষণা কেন্দ্ৰ (NRC on Mithun) ক’ত অৱস্থিত?
* উত্তৰ: মেদজিফেমা (ঝাৰ্ণাপানী, নাগালেণ্ড)
৯. কেন্দ্ৰীয় ছাগলী গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (Central Institute for Research on Goats / CIRG) ক’ত অৱস্থিত?
* উত্তৰ: মাখদুম (মথুৰা, উত্তৰ প্ৰদেশ)
১০. কেন্দ্ৰীয় মহ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (Central Institute for Research on Buffaloes / CIRB) ক’ত অৱস্থিত?
* উত্তৰ: হিছাৰ, হাৰিয়ানা
১১. ৰাষ্ট্ৰীয় দুগ্ধ উন্নয়ন পৰিষদৰ (NDDB – National Dairy Development Board) মুখ্য কাৰ্যালয় ক’ত?
* উত্তৰ: আনন্দ (গুজৰাট)
১২. কেন্দ্ৰীয় হাঁহ-কুকুৰা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (Central Avian Research Institute / CARI) ক’ত অৱস্থিত?
* উত্তৰ: ইজ্জতনগৰ, বৰেলী (উত্তৰ প্ৰদেশ)
গোট ২: পশুধন গণনা, আঁচনি আৰু ইতিহাস (Census, Schemes & History)
১৩. ভাৰতত প্ৰথম পশুধন গণনা (Livestock Census) কোন চনত অনুষ্ঠিত হৈছিল?
* উত্তৰ: ১৯১৯–১৯২০ চনত (প্ৰতি ৫ বছৰৰ মূৰে মূৰে এই গণনা কৰা হয়)
১৪. ভাৰতৰ “শ্বেত বিপ্লৱৰ পিতৃ” (Father of White Revolution) বুলি কাক জনা যায়?
* উত্তৰ: ড° ভাৰ্গিজ কুৰিয়েন (Dr. Verghese Kurien)
১৫. বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ দুগ্ধ উন্নয়ন কাৰ্যসূচী “অপাৰেচন ফ্লাড” (Operation Flood) কোন চনত আৰম্ভ হৈছিল?
* উত্তৰ: ১৯৭০ চনত (NDDB ৰ দ্বাৰা)
১৬. প্ৰতি বছৰে “ৰাষ্ট্ৰীয় দুগ্ধ দিৱস” (National Milk Day) কেতিয়া পালন কৰা হয়?
* উত্তৰ: ২৬ নৱেম্বৰ (ড° ভাৰ্গিজ কুৰিয়েনৰ জন্ম দিৱস উপলক্ষে)
১৭. বিশ্ব পশু চিকিৎসা দিৱস (World Veterinary Day) কেতিয়া পালন কৰা হয়?
* উত্তৰ: প্ৰতি বছৰে এপ্ৰিল মাহৰ শেষৰটো শনিবাৰে
১৮. বিশ্ব জলাতংক দিৱস (World Rabies Day) কোন তাৰিখে পালন কৰা হয়?
* উত্তৰ: ২৮ ছেপ্টেম্বৰ (লুই পেষ্টুৰৰ মৃত্যু তিথিৰ দিনা)
১৯. অসম চৰকাৰৰ দুগ্ধ সমবায় ব্ৰেণ্ড ‘ৱামুল’ (WAMUL) ৰ গাখীৰৰ ব্ৰেণ্ড নাম কি?
* উত্তৰ: পুৰবী (Purabi Dairy)
২০. ভাৰতত থলুৱা গৰু-ম’হৰ জাত সংৰক্ষণ আৰু বিকাশৰ বাবে ২০১৬ চনত আৰম্ভ কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় আঁচনিখনৰ নাম কি?
* উত্তৰ: ৰাষ্ট্ৰীয় গকুল মিছন (Rashtriya Gokul Mission)
২১. দেশৰ সকলো পশুক ১২-টা অংকযুক্ত একক চিনাক্তকৰণ টেগ (UID Ear Tag) লগাই পঞ্জীয়ন কৰা চৰকাৰী পৰ্টেলটো কি?
* উত্তৰ: ইনাক্স (INAPH / Bharat Pashudhan Portal)
২২. প্ৰাচীন ভাৰতত হাতী চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ওপৰত ৰচিত বিখ্যাত গ্ৰন্থখনৰ নাম কি আৰু ইয়াৰ ৰচক কোন?
* উত্তৰ: হস্ত্যায়ুৰ্বেদ (Hastyayurveda), ৰচক: ঋষি পালকাপ্য (তেওঁ প্ৰাচীন কামৰূপ/অসমৰ আছিল)
২৩. প্ৰাচীন ভাৰতৰ “ঘোঁৰা চিকিৎসা বিজ্ঞান”ৰ (Equine Medicine) পিতৃ বুলি কাক জনা যায়?
* উত্তৰ: শালিত্ৰ (Sage Shalihotra) – তেওঁৰ গ্ৰন্থ শালিত্ৰ সংহিতা।
গোট ৩: প্ৰজাতি, জাত আৰু শৰীৰতত্বৰ তথ্য (Breeds & Physiological Facts)
২৪. বিশ্বত গাখীৰ আৰু ম’হ উৎপাদনত প্ৰথম স্থান অধিকাৰ কৰা দেশ কোনখন?
* উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষ
২৫. ভাৰতৰ সৰ্বাধিক গাখীৰ উৎপাদনকাৰী ম’হৰ জাতটো কি?
* উত্তৰ: মুৰাহ (Murrah) – পঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানাৰ মূল জাত।
২৬. ভাৰতৰ কোনটো ম’হৰ গাখীৰত সৰ্বাধিক চৰ্বি (Fat: ৮–১৩%) পোৱা যায়?
* উত্তৰ: ভদাৱৰী (Bhadawari)
২৭. অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ বিখ্যাত ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ খিলঞ্জীয়া মতা গৰুৰ জাতটো কি (যাক ব্ৰাজিলে বৃহৎ পৰিমাণে আমদানি কৰিছিল)?
* উত্তৰ: ওঙ্গোল (Ongole)
২৮. অসমৰ থলুৱা পামৰ বাবে পঞ্জীয়ন হোৱা প্ৰথমটো স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহৰ জাত কি?
* উত্তৰ: অসমীয়া ম’হ (Assam Swamp Buffalo)
২৯. অসমৰ থলুৱা পঞ্জীয়নভুক্ত ছাগলীৰ জাতটো কি?
* উত্তৰ: অসম পাহাৰীয়া ছাগলী (Assam Hill Goat)
৩০. ক’লা ৰঙৰ মাংস আৰু ক’লা হাড় থকা ভাৰতৰ বিখ্যাত থলুৱা কুকুৰাৰ জাতটো কি?
* উত্তৰ: কড়কনাথ (Kadaknath) – মধ্যপ্ৰদেশৰ ঝাবুৱা জিলাৰ মূল জাত (GI Tag প্ৰাপ্ত)।
৩১. ভাৰতৰ আটাইতকৈ ওখ ভেড়াৰ জাত (Tallest Sheep Breed) কোনটো?
* উত্তৰ: নেল্লোৰ (Nellore) – অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ জাত।
৩২. গাখীৰৰ বগা ৰং কিহৰ বাবে হয়?
* উত্তৰ: কেচিন (Casein) প্ৰটিনৰ বাবে
৩৩. গাইগৰুৰ গাখীৰৰ পাতল হালধীয়া ৰং কিহৰ উপস্থিতিয়ে কৰে?
* উত্তৰ: বিটা-কেৰ’টিন (Beta-carotene) আৰু ৰাইব’ফ্লেভিন
৩৪. গাখীৰ পাস্তুৰাইজেচন (Pasteurization) সঠিক হৈছে নে নাই জানিবলৈ কি এনজাইম পৰীক্ষা কৰা হয়?
* উত্তৰ: এলকেলাইন ফছফাটেজ পৰীক্ষা (Alkaline Phosphatase Test)
৩৫. সুস্থ পূৰ্ণাংগ গাইগৰুৰ স্বাভাৱিক দেহৰ উত্তাপ কিমান?
* উত্তৰ: ১০১.৫°F (৩৮.৫°C)
৩৬. সুস্থ কুকুৰাৰ স্বাভাৱিক দেহৰ উত্তাপ কিমান?
* উত্তৰ: ১০৫°F পৰা ১০৭°F (৪০.৫°C – ৪১.৫°C)
৩৭. ঘোঁৰাৰ স্বাভাৱিক গৰ্ভধাৰণ কাল (Gestation Period) কিমান দিন?
* উত্তৰ: প্ৰায় ৩৩৬ – ৩৪২ দিন (প্ৰায় ১১ মাহ)
৩৮. হাতীৰ গৰ্ভধাৰণ কাল (Gestation Period) কিমান দিন?
* উত্তৰ: প্ৰায় ১৮ ৰ পৰা ২২ মাহ (গড়ে ৬১০ – ৬৪০ দিন) – স্তন্যপায়ীৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক।
গোট ৪: ৰোগ আৰু স্বাস্থ্য ব্যৱস্থাপনা (Diseases & Health Management)
৩৯. পশুপালনত কোনটো মাৰাত্মক ৰোগক সমগ্ৰ বিশ্বৰ পৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে নিৰ্মূল (Eradicated) ঘোষণা কৰা হৈছে?
* উত্তৰ: ৰিণ্ডাৰপেষ্ট (Rinderpest / Cattle Plague) – ২০১১ চনত FAO/WOAH দ্বাৰা ঘোষিত।
৪০. পোহনীয়া প্ৰাণী আৰু মানুহৰ মাজত সংক্ৰমিত হ’ব পৰা ৰোগসমূহক কি বোলে?
* উত্তৰ: জুন’টিক ৰোগ (Zoonotic Diseases) – যেনে এন্থ্ৰাক্স, জলাতংক, ব্ৰুচেল’ছিছ।
৪১. কুকুৰাৰ মাৰাত্মক ‘ৰাণীখেত ৰোগ’ (Ranikhet Disease) ৰ আন এটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাম কি?
* উত্তৰ: নিউকেচল ডিজিজ (Newcastle Disease / ND) – ই এটা পেৰামিক্সোভাইৰাছজনিত ৰোগ।
৪২. গৰু-ম’হৰ গাখীৰৰ ওহাৰ ফুলা ৰোগক ইংৰাজীত কি বোলে?
* উত্তৰ: মেষ্টাইটিছ (Mastitis)
৪৩. মেষ্টাইটিছ ৰোগ ফিল্ডত ধৰা পেলাবলৈ গাখীৰৰ ওপৰত কি পৰীক্ষা কৰা হয়?
* উত্তৰ: কেলিফৰ্ণিয়া মেষ্টাইটিছ টেষ্ট (California Mastitis Test / CMT)
৪৪. গৰু-ম’হৰ খুৰা আৰু মুখত ঘাঁ হোৱা FMD (খুৰাপকা) ৰোগ কিহৰ বাবে হয়?
* উত্তৰ: এফথ’ভাইৰাছ (Aphthovirus / Picornaviridae)
৪৫. অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত গাহৰিৰ মাজত সঘনে হোৱা মাৰাত্মক ভাইৰাছজনিত ৰোগটো কি?
* উত্তৰ: আফ্ৰিকান স্বাইন ফিভাৰ (African Swine Fever / ASF)
৪৬. গৰুৰ গাত ঘূৰণীয়া টেমুনা হোৱা লাম্পি স্কিন ডিজিজ (Lumpy Skin Disease / LSD) কি ভাইৰাছৰ দ্বাৰা হয়?
* উত্তৰ: কেপ্ৰিপক্স ভাইৰাছ (Capripoxvirus)
৪৭. জলাতংক (Rabies) ৰোগৰ প্ৰথম ভেকচিন কোনে আৱিষ্কাৰ কৰিছিল?
* উত্তৰ: লুই পেষ্টুৰ (Louis Pasteur) – ১৮৮৫ চনত।
৪৮. জন্তুৰ এন্থ্ৰাক্স (Anthrax) ৰোগত মৃতদেহ কিয় মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা (Post-mortem) কৰিব নালাগে?
* উত্তৰ: বতাহৰ সংস্পৰ্শত আহিলে বেক্টেৰিয়াই স্প’ৰ (Spore) গঠন কৰি মাটিত দশক দশক ধৰি সংক্ৰামক হৈ থাকে।
৪৯. আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পশু স্বাস্থ্য সংস্থাৰ (WOAH – World Organisation for Animal Health / প্ৰাক্তন OIE) মুখ্য কাৰ্যালয় ক’ত অৱস্থিত?
* উত্তৰ: পেৰিছ, ফ্ৰান্স
৫০. ভাৰত চৰকাৰৰ কোনটো মন্ত্ৰালয়ে পশু চিকিৎসা আৰু পশুপালন বিভাগ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে?
* উত্তৰ: মীন, পশুপালন আৰু দুগ্ধ উৎপাদন মন্ত্ৰালয় (Ministry of Fisheries, Animal Husbandry and Dairying)