100 PYQ : MCQ on Zoology of various exams in Assamese

পশু চিকিৎসা প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (Pre-Veterinary Test / AIPVT / Assam CEE / NEET / State BVSc Entrance)ৰ পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত কেৱল প্ৰাণীব বিজ্ঞান (Zoology) বিষয়ৰ ১০০ টা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূৰ্বৱৰ্তী বৰ্ষৰ প্ৰশ্নোত্তৰ (PYQ) তলত অসমীয়াত সজাই দিয়া হ’ল:

গোট ১: প্ৰাণী বৈচিত্ৰ্য আৰু বৰ্গীকৰণ (Animal Diversity & Non-Chordates/Chordates)

১. নলীকাযুক্ত পদ (Tube feet) তলৰ কোনটো পৰ্বৰ প্ৰাণীৰ চলন অংগ? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: অসম CEE – Pre-Veterinary Entrance]

(A) এনিলিডা

(B) আৰ্থ্ৰ’প’ডা

(D) মলাস্কা

উত্তৰ: (C) একাইন’ডাৰ্মাটা (Echinodermata)

ব্যাখ্যা: তৰামাছ আৰু সাগৰীয় আৰ্চিন আদি একাইন’ডাৰ্ম প্ৰাণীয়ে পানী পৰিবহণ তন্ত্ৰৰ লগত সংলগ্ন টিউব ফিটৰ সহায়ত চলাচল আৰু খাদ্য গ্ৰহণ কৰে।

২. ৰেডুলা (Radula) নামৰ ৰেপনিং অংগটো কোন পৰ্বৰ প্ৰাণীত খাদ্য চোবাবলৈ ব্যৱহাৰ হয়?

(A) মলাস্কা

(B) আৰ্থ্ৰ’প’ডা

(D) চিলেণ্টাৰেটা

উত্তৰ: (A) মলাস্কা (Mollusca)

ব্যাখ্যা: শামুক আৰু ঝিনুকজাতীয় মলাস্কা প্ৰাণীৰ মুখগহ্বৰত কাইটিনেৰে গঠিত দাঁতৰ দৰে ৰেডুলা থাকে।

৩. অপ্ৰকৃত দেহগহ্বৰ (Pseudocoelom) থকা প্ৰাণীৰ উদাহৰণ কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: কেৰেলা KEAM – BVSc Stream]

(A) ফিটা কৃমি

(B) এছকাৰিছ

(D) জোক

উত্তৰ: (B) এছকাৰিছ / ঘূৰণীয়া কৃমি (Ascaris)

ব্যাখ্যা: এছকেলমিন্থিছ (Aschelminthes) বা নেমাট’ডা পৰ্বৰ প্ৰাণীবোৰৰ দেহগহ্বৰ মেছ’ডাৰ্ম কলাৰে সম্পূৰ্ণ আবৃত নহয়, সেয়ে ই অপ্ৰকৃত চিল’ম।

৪. কলা-স্তৰীয় দেহ গঠন (Tissue level of organization) থকা প্ৰথম পৰ্বটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: বিহাৰ BCECE – Animal Husbandry]

(A) পৰিফেৰা

(B) নিডাৰিয়া

(D) এনিলিডা

উত্তৰ: (B) নিডাৰিয়া বা চিলেণ্টাৰেটা (Cnidaria)

ব্যাখ্যা: পৰিফেৰাৰ দেহত কেৱল কোষীয় স্তৰ থাকে; হাইড্ৰা আদি নিডাৰিয়ানৰ দেহত প্ৰথম কলা গঠন দেখা যায়।

৫. ঘৰচীয়া কুকুৰাৰ দেহত শব্দ উৎপন্ন কৰা বিশেষ অংগটোক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পঞ্জাৱ PVT]

(A) লেৰিংছ

(B) চাইৰিঙ্কছ

(D) বায়ু মোনা

উত্তৰ: (B) চাইৰিঙ্কছ (Syrinx)

ব্যাখ্যা: চৰাইৰ শ্বাসনলীৰ তলৰ ভাগত চাইৰিঙ্কছ থাকে, যাৰ কম্পনৰ দ্বাৰা চৰায়ে মাত বা গান উলিয়াব পাৰে (স্তন্যপায়ীৰ ক্ষেত্ৰত ই লেৰিংছ)।

৬. জুই-কোষ বা শিখা-কোষ (Flame cells) কি কাৰ্যৰ লগত জড়িত? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ওড়িশা OUAT – Veterinary Entrance]

(A) পাচন

(B) শ্বসন

(D) প্ৰজনন

উত্তৰ: (C) ৰেচন আৰু অভিস্ৰৱণ নিয়ন্ত্ৰণ (Excretion & Osmoregulation)

ব্যাখ্যা: প্লেটিহেলমিন্থিছ বা চেপেটা কৃমিৰ শিখা-কোষে বৰ্জ্য নিষ্কাষণ কৰে।

৭. নট’কৰ্ড গোটেই জীৱন ধৰি মূৰৰ পৰা নেজলৈকে অক্ষুণ্ণ থকা কৰ্ডাটা প্ৰাণীটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পশ্চিমবংগ EVETS]

(A) এছচিডিয়া

(B) ব্ৰেংকিঅ’ষ্ট’মা

(D) ভেকুলী

উত্তৰ: (B) ব্ৰেংকিঅ’ষ্ট’মা বা এম্ফিঅক্সাছ (Branchiostoma)

ব্যাখ্যা: চেফাল’কৰ্ডাটা শ্ৰেণীৰ প্ৰাণীবোৰৰ নট’কৰ্ড জীৱনৰ শেষলৈকে অক্ষত অৱস্থাত থাকে।

৮. তেজৰ ৰং নীলা হোৱা প্ৰাণীৰ দেহত কি ৰঞ্জক থাকে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মধ্যপ্ৰদেশ PV&FT]

(A) হিম’গ্লবিন

(B) হিম’চায়ানিন

(D) হিমাইৰিথ্ৰিন

উত্তৰ: (B) হিম’চায়ানিন (Haemocyanin)

ব্যাখ্যা: শামুক, অক্টোপাচ আৰু কেঁকোৰাৰ হিম’চায়ানিন ৰঞ্জকত তাম $(\text{Cu})$ থকা বাবে তেজৰ ৰং নীলা হয়।

৯. কোনটো মাছে দেহত বিদ্যুৎ প্ৰবাহ উৎপন্ন কৰি আত্মৰক্ষা কৰে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: হাৰিয়ানা Pre-Vet]

(A) টৰ্পেড’

(B) ৰহু মাছ

(D) ইলিশ মাছ

উত্তৰ: (A) টৰ্পেড’ বা ইলেকট্ৰিক ৰে (Torpedo)

ব্যাখ্যা: টৰ্পেড’ মাছৰ ৰূপান্তৰিত পেশীয়ে শক্তিশালী বৈদ্যুতিক আঘাট (Electric shock) সৃষ্টি কৰিব পাৰে।

১০. স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ দেহত মাত্ৰ এটা মহাধমনী চাপ (Aortic arch) থাকে, সেইটো কোনফালে ভাঁজ খায়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: উত্তৰাখণ্ড Pre-Vet]

(A) সোঁফালে

(B) বাওঁফালে

(D) মাজভাগত

উত্তৰ: (B) বাওঁফালে (Left aortic arch)

ব্যাখ্যা: স্তন্যপায়ীৰ বাঁও মহাধমনী চাপ থাকে, আনহাতে চৰাইৰ ক্ষেত্ৰত সোঁ মহাধমনী চাপ (Right systemic arch) দেখা যায়।

১১. প্ৰাণীজগতত কোনটো পৰ্বত প্ৰথম দ্বিপাৰ্শ্বীয় সমমিতি (Bilateral symmetry) দেখা যায়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: গুজৰাট Kamdhenu University Entrance]

(A) প্লেটিহেলমিন্থিছ

(B) নিডাৰিয়া

(D) স্পঞ্জ

উত্তৰ: (A) প্লেটিহেলমিন্থিছ (Platyhelminthes)

ব্যাখ্যা: চেপেটা কৃমি হৈছে প্ৰথম ত্ৰি-স্তৰীয় (Triploblastic) আৰু দ্বিপাৰ্শ্বীয় সমমিতিযুক্ত প্ৰাণী।

১২. তলৰ কোনটো প্ৰাণী প্ৰকৃত শীতলৰক্তী (Poikilothermic) প্ৰাণী নহয়?

(A) ভেকুলী

(B) জেঠী

(D) ৰহু মাছ

উত্তৰ: (C) কপৌ চৰাই (Pigeon)

ব্যাখ্যা: চৰাই আৰু স্তন্যপায়ী হৈছে উষ্ণৰক্তী (Homeothermic), ইহঁতে নিজৰ শৰীৰৰ উষ্ণতা স্থিৰ ৰাখিব পাৰে।

গোট ২: মানৱ আৰু প্ৰাণী শৰীৰতত্ব – পাচন আৰু শ্বসন (Digestion & Respiration)

১৩. পাকস্থলীৰ কোনটো কোষে পেপচিন’জেন (Pepsinogen) নামৰ নিষ্ক্ৰিয় এনজাইম ক্ষৰণ কৰে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: অসম CEE / Pre-Vet]

(A) মুখ্য বা পেপটিক কোষ

(B) অক্সিণ্টিক কোষ

(D) গবলেট কোষ

উত্তৰ: (A) মুখ্য বা পেপটিক কোষ (Chief cells / Peptic cells)

ব্যাখ্যা: চীফ কোষে পেপচিন’জেন ক্ষৰণ কৰে, যি \text{HCl} ৰ সংস্পৰ্শত সক্ৰিয় পেপচিনলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।

১৪. মানুহৰ লালতিত থকা ষ্টাৰ্চ হজম কৰা এনজাইমটোক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: কেৰেলা KEAM]

(A) টায়ালিন

(B) মাল্টেজ

(D) ৰেনিন

উত্তৰ: (A) টায়ালিন বা লালতি এমাইলেজ (Ptyalin)

ব্যাখ্যা: টায়ালিনে কাৰ্ব’হাইড্ৰেটক ভাঙি মাল্ট’জলৈ ৰূপান্তৰ কৰে (pH প্ৰায় ৬.৮)।

১৫. পিত্তৰসত (Bile) কোনো পাচক এনজাইম নাথাকে যদিও ই কি কামত অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ৰাজস্থান PVT]

(A) প্ৰটিন ভাঙিবলৈ

(B) চৰ্বিৰ ইমালচিফিকেচন

(D) শৰ্কৰা গঢ়িবলৈ

উত্তৰ: (B) চৰ্বিৰ ইমালচিফিকেচন বা অবদ্ৰৱীকৰণ (Emulsification of fats)

ব্যাখ্যা: পিত্তলৱণে ডাঙৰ চৰ্বিৰ কণাবোৰ ভাঙি সৰু মাইচেলি (Micelles) তৈয়াৰ কৰে যাতে লাইপেজ এনজাইমে সহজে কাম কৰিব পাৰে।

১৬. গাখীৰৰ কেচিন (Casein) প্ৰটিন হজম কৰা সৰু পোৱালিৰ দেহত পোৱা এনজাইমটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: বিহাৰ BCECE]

(A) পেপচিন

(B) ৰেনিন

(D) ইৰেপচিন

উত্তৰ: (B) ৰেনিন (Rennin / Chymosin)

ব্যাখ্যা: ৰেনিনে কেলচিয়ামৰ উপস্থিতিত গাখীৰ গোট মৰাই পেৰাকেচিনেট তৈয়াৰ কৰে।

১৭. তেজৰ প্লাজমাৰ জৰিয়তে কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড প্ৰধানকৈ কি ৰূপত পৰিবহণ হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পঞ্জাৱ PVT]

(A) কাৰ্বামিন’হিম’গ্লবিন

(B) বাইকাৰ্বনেট আয়ন

(D) কাৰ্বনিক এচিড

উত্তৰ: (B) বাইকাৰ্বনেট আয়ন $(\text{HCO}_3^-)$

ব্যাখ্যা: প্ৰায় ৭০% $\text{CO}_2$ লোহিত ৰক্তকণিকা আৰু প্লাজমাত বাইকাৰ্বনেট আয়ন হিচাপে পৰিবহণ হয়।

১৮. স্বাভাৱিক শান্ত অৱস্থাত এজন প্ৰাপ্তবয়স্ক মানুহৰ প্ৰতিটো প্ৰশ্বাসত গ্ৰহণ কৰা বায়ুৰ পৰিমাণক (Tidal Volume) কিমান? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ওড়িশা OUAT]

(A) ৫০০ মিলি

(B) ১০০০ মিলি

(D) ৩৫০০ মিলি

উত্তৰ: (A) ৫০০ মিলি (500 mL)

ব্যাখ্যা: স্বাভাৱিক প্ৰশ্বাস-নিশ্বাসত টাইডেল ভলিউম প্ৰায় ৫০০ মিলিলিটাৰ।

১৯. হাওঁফাওঁৰ আৱৰণীক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পশ্চিমবংগ EVETS]

(A) পেৰিকাৰ্ডিয়াম

(B) প্লিউৰা

(D) মেনিনজেছ

উত্তৰ: (B) প্লিউৰা (Pleura)

ব্যাখ্যা: হাওঁফাওঁ দুতৰপীয়া প্লিউৰেল আৱৰণেৰে আবৃত হৈ থাকে আৰু ইয়াৰ মাজত ঘঁহনি ৰোধক তৰল থাকে।

২০. তেজত কাৰ্বন মন’ক্সাইড গেছ সোমালে ই হিম’গ্লবিনৰ লগত কি অপ্ৰতিৰোধ্য যৌগ গঠন কৰে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মধ্যপ্ৰদেশ PV&FT]

(A) অক্সিহিম’গ্লবিন

(B) কাৰ্বক্সীহিম’গ্লবিন

(D) ছালফাহিম’গ্লবিন

উত্তৰ: (B) কাৰ্বক্সীহিম’গ্লবিন (Carboxyhaemoglobin)

ব্যাখ্যা: কাৰ্বন মন’ক্সাইডৰ হিম’গ্লবিনৰ সৈতে আসক্তি অক্সিজেনতকৈ ২৫০ গুণ বেছি, যাৰ ফলত কোষলৈ অক্সিজেন সৰবৰাহ বন্ধ হৈ মৃত্যু হয়।

গোট ৩: প্ৰাণী শৰীৰতত্ব – তেজ, সংবহন আৰু ৰেচন (Circulation & Excretion)

২১. মানুহৰ তেজৰ সৰ্বজনীন গ্ৰহীতা (Universal recipient) কোনটো গ্ৰুপক কোৱা হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: অসম CEE / Pre-Vet]

(A) O পজিটিভ

(B) O নিগেটিভ

(D) B পজিটিভ

উত্তৰ: (C) AB পজিটিভ

ব্যাখ্যা: AB পজিটিভ তেজত A বা B কোনো এণ্টিবডী নাথাকে আৰু Rh ফেক্টৰো থাকে, সেয়ে ই সকলোৰে পৰা তেজ ল’ব পাৰে।

২২. হৃদস্পন্দনৰ প্ৰথম শব্দ “লুব” (Lubb) কি কপাটিকা বন্ধ হোৱাৰ ফলত সৃষ্টি হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: কেৰেলা KEAM]

(A) এট্ৰিঅ’ভেণ্ট্ৰিকুলাৰ কপাটিকা (Tricuspid & Bicuspid valves)

(B) অৰ্ধচন্দ্ৰাকাৰ কপাটিকা

(D) ইউষ্টেচিয়ান কপাটিকা

উত্তৰ: (A) এট্ৰিঅ’ভেণ্ট্ৰিকুলাৰ কপাটিকা (Tricuspid & Bicuspid valves)

ব্যাখ্যা: নিলয়ৰ সংকোচন আৰম্ভ হ’লে এভি (AV) ভাল্ভ দুখন বন্ধ হৈ প্ৰথম মৃদু শব্দ “লুব” কৰে।

২৩. স্তন্যপায়ীৰ পূৰ্ণাংগ লোহিত ৰক্তকণিকাত (RBC) নিউক্লিয়াচ নাথাকে, কিন্তু ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম কোন দুটা প্ৰাণী? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ৰাজস্থান PVT]

(A) ঘোঁৰা আৰু গৰু

(B) উট আৰু লামা

(D) বাদুলি আৰু তিমি

উত্তৰ: (B) উট আৰু লামা (Camel & Llama)

ব্যাখ্যা: উট আৰু লামাৰ পূৰ্ণাংগ RBC ত নিউক্লিয়াচ থাকে আৰু ইহঁত ডিম্বাকৃতিৰ।

২৪. স্তন্যপায়ীৰ নেফ্ৰনৰ হেনলিৰ লুপৰ (Loop of Henle) প্ৰধান কাম কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: বিহাৰ BCECE]

(A) গ্লুক’জ নিষ্কাষণ

(B) প্ৰস্ৰাৱ ঘনীভূত কৰা

(D) ইউৰিক এচিড উৎপাদন

উত্তৰ: (B) প্ৰস্ৰাৱ ঘনীভূত কৰা আৰু পানী সংৰক্ষণ (Urine concentration)

ব্যাখ্যা: হেনলিৰ লুপৰ কাউণ্টাৰ-কাৰেণ্ট ব্যৱস্থাই বৃক্কৰ মেদুলাত লৱণৰ ঘনত্ব বৃদ্ধি কৰি মূত্ৰৰ পৰা পানী শোষণত সহায় কৰে।

২৫. গ্ল’মেৰুলাছৰ ফিল্ট্ৰেচন মেমব্ৰেন গঠন কৰা নেফ্ৰনৰ কাপটোৰ নাম কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পঞ্জাৱ PVT]

(A) বোমেনৰ কেপচুল

(B) সংগ্ৰাহক নলীকা

(D) প্ৰক্সিমেল কনভলিউটেড টিউবুল

উত্তৰ: (A) বোমেনৰ কেপচুল (Bowman’s capsule)

ব্যাখ্যা: বোমেনৰ কেপচুলৰ পোড’চাইট কোষ আৰু ৰক্তকেশিকাই মিলি তেজৰ অতি-পৰিস্ৰাৱণ (Ultrafiltration) সম্পন্ন কৰে।

২৬. সাধাৰণ সুস্থ মানুহ এজনৰ স্বাভাৱিক ৰক্তচাপ (Blood Pressure) কিমান? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ওড়িশা OUAT]

(A) ১২০/৮০ mm Hg

(B) ৮০/১২০ mm Hg

(D) ১০০/৫০ mm Hg

উত্তৰ: (A) ১২০/৮০ mm Hg

ব্যাখ্যা: ১২০ mm Hg হৈছে চিষ্ট’লিক চাপ আৰু ৮০ mm Hg হৈছে ডায়াষ্ট’লিক চাপ।

২৭. ৰক্ত তঞ্চন বা তেজ গোট মৰাত সহায় কৰা ৰক্তকণিকাটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পশ্চিমবংগ EVETS]

(A) লোহিত ৰক্তকণিকা

(B) অনুচক্ৰিকা

(D) লিম্ফোচাইট

উত্তৰ: (B) অনুচক্ৰিকা বা প্লাটিলেট (Platelets / Thrombocytes)

ব্যাখ্যা: প্লাটিলেটে থ্ৰম্ব’প্লাষ্টিন এৰি দি তেজ গোট মৰা প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে।

২৮. বৃক্কত তেজ পৰিস্ৰাৱণৰ পিছত গ্লুক’জ আৰু এমাইন’ এচিড সম্পূৰ্ণৰূপে ক’ত পুনৰশোষিত (Reabsorbed) হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মধ্যপ্ৰদেশ PV&FT]

(A) PCT (নিকটৱৰ্তী কুণ্ডলীকৃত নলীকা)

(B) হেনলিৰ লুপ

(D) সংগ্ৰাহক নলী

উত্তৰ: (A) PCT (নিকটৱৰ্তী কুণ্ডলীকৃত নলীকা)

ব্যাখ্যা: প্ৰাথমিক ফিল্ট্ৰেটৰ প্ৰায় ৬৫-৭০% পানী, সকলো গ্লুক’জ আৰু এমাইন’ এচিড PCT ত সক্ৰিয়ভাৱে পুনৰশোষিত হয়।

গোট ৪: স্নায়ুতন্ত্ৰ, চলন আৰু অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থি (Nervous, Locomotion & Endocrine)

২৯. দুটা নিউৰনৰ সংযোগস্থলীক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: অসম CEE / Pre-Vet]

(A) এক্কন

(B) চিন্যাপছ

(D) ডেনড্ৰাইট

উত্তৰ: (B) চিন্যাপছ (Synapse)

ব্যাখ্যা: চিন্যাপছৰ মাজেৰে নিউৰোট্ৰান্সমিটাৰ (যেনে এচিটাইলক’লিন) নিৰ্গত হৈ স্নায়ু আৱেগ এটা কোষৰ পৰা আনটোলৈ যায়।

৩০. শৰীৰৰ ভাৰসাম্য আৰু ভংগীমা (Posture and equilibrium) নিয়ন্ত্ৰণ কৰা মগজুৰ অংশটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: কেৰেলা KEAM]

(A) চেৰিব্ৰাম

(B) চেৰিভেলাম

(D) মেদুলা

উত্তৰ: (B) চেৰিভেলাম (Cerebellum)

ব্যাখ্যা: চেৰিভেলামে ঐচ্ছিক পেশীৰ সমন্বয় সাধন কৰি শৰীৰৰ সমতা ৰক্ষা কৰে।

৩১. শৰীৰৰ জৈৱিক ঘড়ী বা ছাৰ্কাডিয়ান ৰিদম (Circadian rhythm) নিয়ন্ত্ৰণ কৰা মেলাট’নিন হৰম’ন ক’ৰ পৰা ওলায়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ৰাজস্থান PVT]

(A) পিনিয়েল গ্ৰন্থি

(B) থাইৰয়ড গ্ৰন্থি

(D) এড্ৰিনেল গ্ৰন্থি

উত্তৰ: (A) পিনিয়েল গ্ৰন্থি (Pineal gland)

ব্যাখ্যা: পিনিয়েল গ্ৰন্থিয়ে দিন-ৰাতিৰ পোহৰৰ সংকেত অনুসাৰে মেলাট’নিন ক্ষৰণ কৰি টোপনি নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।

৩২. মানুহৰ শৰীৰৰ আটাইতকৈ দীঘল আৰু শক্তিশালী হাড়ডাল কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: বিহাৰ BCECE]

(A) টিবিয়া

(B) ফিমাৰ বা উৰ্বস্থি

(D) ৰেডিয়াছ

উত্তৰ: (B) ফিমাৰ বা উৰ্বস্থি (Femur)

ব্যাখ্যা: কৰঙনৰ ফিমাৰ হাড়ডাল মানুহ আৰু স্তন্যপায়ীৰ শৰীৰৰ সৰ্ববৃহৎ অস্থি।

৩৩. কণ্ঠনলীত থকা থাইৰয়ড গ্ৰন্থিয়ে থাইৰক্সিন হৰম’ন উৎপাদন কৰিবলৈ কি খনিজ মৌল অপৰিহাৰ্য? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পঞ্জাৱ PVT]

(A) কেলচিয়াম

(B) আয়’ডিন

(D) ফছফৰাছ

উত্তৰ: (B) আয়’ডিন (Iodine)

ব্যাখ্যা: আয়’ডিনৰ অভাৱ হ’লে থাইৰক্সিন $(\text{T}_3, \text{T}_4)$ গঠিত নহয় আৰু গৰল বা গয়টাৰ (Goitre) ৰোগ হয়।

৩৪. ভয়, খং বা জৰুৰীকালীন অৱস্থাত “Fight or Flight” প্ৰতিক্ৰিয়া সৃষ্টি কৰা হৰম’নটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ওড়িশা OUAT]

(A) এড্ৰিনেলিন

(B) ইনচুলিন

(D) ইষ্ট্ৰজেন

উত্তৰ: (A) এড্ৰিনেলিন বা এপিনেফ্ৰিন (Adrenaline)

ব্যাখ্যা: এড্ৰিনেল মেদুলাৰ পৰা ক্ষৰিত হোৱা এড্ৰিনেলিনে জৰুৰীকালীন অৱস্থাত হৃদস্পন্দন আৰু ৰক্তচাপ বৃদ্ধি কৰে।

৩৫. কঙ্কাল পেশীৰ কাৰ্যক্ষম একক কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পশ্চিমবংগ EVETS]

(A) ছাৰ্ক’মিয়াৰ

(B) ফেচিকল

(D) এক্টিন

উত্তৰ: (A) ছাৰ্ক’মিয়াৰ (Sarcomere)

ব্যাখ্যা: দুটা Z-ৰেখাৰ মাজৰ অংশটোক ছাৰ্ক’মিয়াৰ বোলে, যাৰ সংকোচনে পেশী চুটি কৰে।

৩৬. হাড়ৰ লগত আন এডাল হাড় সংযোগ কৰা টান সংযোগী কলাটোক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মধ্যপ্ৰদেশ PV&FT]

(A) টেণ্ডন (Tendon)

(B) লিগামেণ্ট (Ligament)

(D) এডিপ’জ কলা

উত্তৰ: (B) লিগামেণ্ট (Ligament)

ব্যাখ্যা: লিগামেণ্টে দুডাল হাড়ক গাঁথিত বান্ধি ৰাখে; আনহাতে টেণ্ডনে পেশীক হাড়ৰ লগত সংযোগ কৰে।

৩৭. মানুহৰ শৰীৰৰ উষ্ণতা আৰু ভোক-পিয়াহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা মগজুৰ মুখ্য কেন্দ্ৰটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: হাৰিয়ানা Pre-Vet]

(A) হাইপ’থেলামাছ

(B) থ্যালামাছ

(D) চেৰিব্ৰেল কৰ্টেক্স

উত্তৰ: (A) হাইপ’থেলামাছ (Hypothalamus)

ব্যাখ্যা: হাইপ’থেলামাছ হৈছে শৰীৰৰ প্ৰধান তাপনিয়ন্ত্ৰক (Thermostat) আৰু হৰম’ন নিয়ন্ত্ৰণ কেন্দ্ৰ।

৩৮. মগজু আৰু সুষুম্নাকাণ্ডক সুৰক্ষা দিয়া তিনিটা তৰপৰ আৱৰণীক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: উত্তৰাখণ্ড Pre-Vet]

(A) প্লিউৰা

(B) মেনিনজেছ

(D) এপিষ্ট্ৰফি

উত্তৰ: (B) মেনিনজেছ (Meninges)

ব্যাখ্যা: মেনিনজেছ ডুৰামেটাৰ, এৰাকনয়ড আৰু পায়ামেটাৰ নামেৰে তিনিটা তৰপত বিভক্ত।

গোট ৫: প্ৰজনন আৰু ভ্ৰূণবিজ্ঞান (Reproduction & Embryology)

৩৯. শুক্ৰাণুজনন (Spermatogenesis) প্ৰক্ৰিয়াত এটা প্ৰাথমিক স্পাৰ্মাট’চাইটৰ পৰা কেইটা কাৰ্যক্ষম শুক্ৰাণু গঠন হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: অসম CEE / Pre-Vet]

(A) ১ টা

(B) ২ টা

(D) ৮ টা

উত্তৰ: (C) ৪ টা

ব্যাখ্যা: মিঅ’চিছ বিভাজনৰ দ্বাৰা এটা ডিপ্লয়ড কোষৰ পৰা চাৰিটা হ্যাপ্লয়ড শুক্ৰাণু উৎপন্ন হয় (ডিম্বাণুৰ ক্ষেত্ৰত মাত্ৰ ১ টা ডিম্বাণু আৰু ৩ টা প’লাৰ বডী হয়)।

৪০. ডিম্বাণুৰ চাৰিওফালে থকা অকোষীয় স্বচ্ছ গ্লাইক’প্ৰটিন আৱৰণটোক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: কেৰেলা KEAM]

(A) জনা পেলুচিডা

(B) কৰোনা ৰেডিয়েটা

(D) ক’ৰিয়ন

উত্তৰ: (A) জনা পেলুচিডা (Zona pellucida)

ব্যাখ্যা: জনা পেলুচিডাত এটা শুক্ৰাণু প্ৰৱেশ কৰাৰ লগে লগে ই নিজৰ গঠন সলনি কৰি আন শুক্ৰাণুৰ প্ৰৱেশ (Polyspermy) বন্ধ কৰে।

৪১. মতা প্ৰাণীৰ শুক্ৰাশয় উদৰ গহ্বৰৰ বাহিৰত অণ্ডকোষৰ মোনাত (Scrotum) অৱস্থিত হোৱাৰ প্ৰধান কাৰণ কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ৰাজস্থান PVT]

(A) আঘাতৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ

(B) শুক্ৰাণু উৎপাদনৰ বাবে

(D) পেশী সুদৃঢ় কৰিবলৈ

উত্তৰ: (B) শুক্ৰাণু উৎপাদনৰ বাবে দেহৰ উষ্ণতাতকৈ ২-২.৫°C কম উষ্ণতা বজাই ৰাখিবলৈ

ব্যাখ্যা: শৰীৰৰ ৩৭°C উষ্ণতাত শুক্ৰাণু গঠন হ’ব নোৱাৰে, সেয়ে অণ্ডকোষ বাহিৰত ওলমি থাকি কম উষ্ণতা যোগায়।

৪২. ভ্ৰূণৰ বিকাশৰ সময়ত তিনিটা আদিম জননস্তৰ (Ectoderm, Mesoderm, Endoderm) গঠন হোৱা দশাটোক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: বিহাৰ BCECE]

(A) ব্লাষ্টুলা

(B) মৰুলা

(D) জাইগ’ট

উত্তৰ: (C) গেষ্ট্ৰুলা (Gastrula)

ব্যাখ্যা: গেষ্ট্ৰুলেচন দশাত মৰ্ফ’জেনেটিক কোষ সঞ্চালন ঘটি তিনিটা তৰপ স্পষ্ট হৈ উঠে।

৪৩. মানুহৰ ডিম্বাণু নিষেচনৰ পাছত জৰায়ুত সংস্থাপন (Implantation) হ’বলৈ কিমান দিন সময় লাগে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পঞ্জাৱ PVT]

(A) ১ দিন

(B) ৩ দিন

(D) ২০ দিন

উত্তৰ: (C) ৭ দিন (প্ৰায় এক সপ্তাহ)

ব্যাখ্যা: নিষেচনৰ প্ৰায় ৬-৭ দিনৰ পাছত ব্লাষ্ট’চিষ্ট অৱস্থাত ভ্ৰূণটো জৰায়ুৰ দেৱালত গাঁ খাই পৰে।

৪৪. অমৰা বা প্লেচেণ্টাৰ (Placenta) মূল কাম কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ওড়িশা OUAT]

(A) কেৱল ভ্ৰূণক ধৰি ৰখা

(B) মাকৰ দেহৰ পৰা ভ্ৰূণলৈ পুষ্টি আৰু অক্সিজেন যোগান ধৰা আৰু বৰ্জ্য নিষ্কাষণ কৰা

(D) ভ্ৰূণক স্থিৰ কৰি ৰখা

উত্তৰ: (B) মাকৰ দেহৰ পৰা ভ্ৰূণলৈ পুষ্টি আৰু অক্সিজেন যোগান ধৰা আৰু বৰ্জ্য নিষ্কাষণ কৰা

ব্যাখ্যা: অমৰাই শ্বসন, পুষ্টি, ৰেচন আৰু হৰম’ন উৎপাদনৰ জৰিয়তে অন্তৰ্ৱতী অংগ হিচাপে কাম কৰে।

৪৫. স্তন্যপায়ীৰ শুক্রাশয়ৰ কাষে কাষে শুক্ৰাণু অস্থায়ীভাৱে জমা থকা আৰু পৰিপক্ক হোৱা কুণ্ডলীকৃত নলীকাটোক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পশ্চিমবংগ EVETS]

(A) এপিডাইডিমিছ

(B) ভাস ডিফাৰেন্স

(D) ৰেটি টেষ্টিছ

উত্তৰ: (A) এপিডাইডিমিছ (Epididymis)

ব্যাখ্যা: এপিডাইডিমিছত শুক্ৰাণুৱে সঞ্চালন ক্ষমতা (Motility) আৰু নিষেচন যোগ্যতা অৰ্জন কৰে।

৪৬. ভ্ৰূণ অৱস্থাত হৃদযন্ত্ৰৰ দুয়োটা অলিন্দৰ মাজত থকা বিন্ধাটোক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মধ্যপ্ৰদেশ PV&FT]

(A) ফ’ৰামেন অভেল

(B) ডক্টাছ আৰ্টেৰিঅ’ছাছ

(D) কাৰ্ডিয়াক নচ

উত্তৰ: (A) ফ’ৰামেন অভেল (Foramen ovale)

ব্যাখ্যা: ভ্ৰূণৰ হাওঁফাওঁ কাম নকৰা বাবে তেজ পোনে পোনে সোঁ অলিন্দৰ পৰা বাঁও অলিন্দলৈ যাবলৈ ফ’ৰামেন অভেল নামৰ বিন্ধাটো থাকে।

গোট ৬: জিনবিজ্ঞান আৰু মানৱ বংশগতি (Genetics & Heredity)

৪৭. মানুহৰ ABO ৰক্ত গোট নিৰ্ধাৰণ কোনটো জিনীয় পৰিঘটনাৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণ? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: অসম CEE / Pre-Vet]

(A) অপূৰ্ণ প্ৰকটতা

(B) সহ-প্ৰকটতা

(D) লিংকেজ

উত্তৰ: (B) সহ-প্ৰকটতা আৰু বহু-এলিলিজম (Co-dominance & Multiple allelism)

ব্যাখ্যা: ABO ৰক্তত তিনিটা এলিল (I^A, I^B, i) থাকে আৰু AB গ্ৰুপত I^A আৰু I^B দুয়োটা সমানে প্ৰকাশ পায়।

৪৮. টার্নাৰ চিনড্ৰমত (Turner’s syndrome) স্ত্ৰীৰ ক্ৰম’জম সংখ্যা কিমান হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: কেৰেলা KEAM]

(A) ৪৭

(B) ৪৫

(D) ৪৮

উত্তৰ: (B) ৪৫ (44 + XO)

ব্যাখ্যা: এটা X ক্ৰম’জমৰ অনুপস্থিতিৰ ফলত মহিলাৰ ডিম্বাশয় অনুন্নত আৰু বন্ধ্যাত্ব দেখা দিয়ে।

৪৯. প্ৰাণীত জিনীয় অধ্যয়নৰ বাবে ব্যৱহৃত “জিনবিজ্ঞানৰ চিকাৰী নিগনি” বুলি কাক কোৱা হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ৰাজস্থান PVT]

(A) ফল-মাখি

(B) পঁইতাচোৰা

(D) ভেকুলী

উত্তৰ: (A) ফল-মাখি বা ড্ৰ’চ’ফিলা (Drosophila melanogaster)

ব্যাখ্যা: টি. এইচ. মৰ্গেনে লিংকেজ আৰু ক্ৰছিং অভাৰৰ প্ৰমাণৰ বাবে ড্ৰ’চ’ফিলা মাখিক প্ৰধান মডেল হিচাপে লৈছিল।

৫০.

চিকল চেল এনিমিয়া (Sickle-cell anaemia) ৰোগত হিম’গ্লবিনৰ বিটা শৃংখলৰ ষষ্ঠ স্থানৰ কোনটো এমাইন’ এচিড সলনি হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: বিহাৰ BCECE]

(A) গ্লুটামিক এচিডৰ ঠাইত ভেলিন

(B) ভেলিনৰ ঠাইত গ্লাইচিন

(D) কোনো সলনি নহয়

উত্তৰ: (A) গ্লুটামিক এচিডৰ ঠাইত ভেলিন (Valine replaces Glutamic acid)

ব্যাখ্যা: পইণ্ট মিউটেচনৰ ফলত GAG ক’ডনটো GUG লৈ ৰূপান্তৰ হৈ লোহিত ৰক্তকণিকা কাঁচিৰ দৰে বেঁকা হয়।

৫১.

মাতৃ ৰক্ত গোট Rh ঋণাত্মক (-) আৰু গৰ্ভস্থ সন্তান Rh ধনাত্মক (+) হ’লে হোৱা মাৰাত্মক ৰোগটোক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পঞ্জাৱ PVT]

(A) এনিমিয়া

(B) ইৰিথ্ৰ’ব্লাষ্ট’চিছ ফিটেলিছ

(D) হিম’ফিলিয়া

উত্তৰ: (B) ইৰিথ্ৰ’ব্লাষ্ট’চিছ ফিটেলিছ (Erythroblastosis foetalis)

ব্যাখ্যা: দ্বিতীয় গৰ্ভধাৰণৰ সময়ত মাতৃৰ Rh এণ্টিবডীয়ে ভ্ৰূণৰ Rh+ ৰক্তকণিকা ধ্বংস কৰি পেলায়।

৫২. মানুহৰ এযোৰ সমসংস্থ ক্ৰম’জমত পুৰুষৰ লিংগ নিৰ্ধাৰক ক্ৰম’জমযোৰ কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ওড়িশা OUAT]

(A) XX

(B) XY

(D) XO

উত্তৰ: (B) XY

ব্যাখ্যা: পুৰুষৰ বিষমযুগ্মী XY ক্ৰম’জম থাকে, যাৰ Y ক্ৰম’জমৰ SRY জিনে পুৰুষত্ব নিৰ্ধাৰণ কৰে।

৫৩. একেডাল ক্ৰম’জমত কাষাকষিকৈ থকা জিনসমূহ একেলগে বংশানুক্ৰমে হস্তান্তৰ হোৱা পৰিঘটনাক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পশ্চিমবংগ EVETS]

(A) লিংকেজ

(B) ক্ৰছিং অভাৰ

(D) পলিপ্লইডী

উত্তৰ: (A) লিংকেজ বা সংলগ্নতা (Linkage)

ব্যাখ্যা: মৰ্গেনে প্ৰমাণ কৰিছিল যে কাষৰীয়া জিনবোৰ সহজে পৃথক নহৈ একেলগে থাকে।

৫৪. এটা জিনে যেতিয়া একাধিক বাহ্যিক লক্ষণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, তেতিয়া তাক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মধ্যপ্ৰদেশ PV&FT]

(A) প্লিঅ’ট্ৰপিজম

(B) পলিজনিক ইনহেৰিটেন্স

(D) এপিম্পেটেছিছ

উত্তৰ: (A) প্লিঅ’ট্ৰপিজম (Pleiotropism)

ব্যাখ্যা: ফিনাইলকিট’নিউৰিয়া ৰোগত এটা জিনৰ দোষৰ বাবে মানসিক বিকাৰ আৰু চুলিৰ ৰং পাতল হোৱা দুয়োটা লক্ষণ প্ৰকাশ পায়।

গোট ৭: ক্ৰমবিকাশ আৰু প্ৰাণী আচৰণ (Evolution & Ethology)

৫৫. মানুহৰ শৰীৰত থকা অৱশেষাংগৰ (Vestigial organ) এটা উদাহৰণ কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: অসম CEE / Pre-Vet]

(A) ভাৰ্মিফৰ্ম এপেনডিক্স

(B) বৃক্ক

(D) প্লীহা

উত্তৰ: (A) ভাৰ্মিফৰ্ম এপেনডিক্স (Vermiform appendix)

ব্যাখ্যা: তৃণভোজী পূৰ্বপুৰুষৰ চেলুলোজ হজম কৰা চিকাম মানুহৰ দেহত ক্ৰমান্বয়ে অকামিলা হৈ এপেনডিক্সলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে।

৫৬. ষ্টেনলী মিলাৰ আৰু হেৰল্ড ইউৰীৰ জীৱনৰ সৃষ্টিৰ পৰীক্ষাত কি কি গেছ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: কেৰেলা KEAM]

(A) $\text{CH}_4, \text{NH}_3, \text{H}_2$ আৰু জলীয় বাষ্প (2:1:2)

(B) $\text{CO}_2, \text{O}_2, \text{N}_2$

(D) কেৱল মিথেন আৰু অক্সিজেন

উত্তৰ: (A) $\text{CH}_4, \text{NH}_3, \text{H}_2$ আৰু জলীয় বাষ্প (2:1:2)

ব্যাখ্যা: ১৯৫৩ চনত মিলাৰে আদিম পৃথিৱীৰ বিজառণকাৰী পৰিৱেশত বিদ্যুৎ স্ফুলিংগ প্ৰয়োগ কৰি এমাইন’ এচিড সংশ্লেষণ কৰিছিল।

৫৭. শিল্পজাত মেলানিজম (Industrial Melanism) কোনটো পৰিঘটনাৰ ক্লাছিক প্ৰমাণ? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ৰাজস্থান PVT]

(A) প্ৰাকৃতিক নিৰ্বাচন

(B) উৎপৰিৱৰ্তন

উত্তৰ: প্ৰাকৃতিক নিৰ্বাচন