100 PYQ : MCQ on Physics of various exams in Assamese

পশু চিকিৎসা প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (Pre-Veterinary Test / Assam CEE / AIPVT / NEET / State CET)ৰ আগৰ পৰীক্ষা বোৰৰ প্ৰশ্নৰ আৰ্হিত প্ৰস্তুত কৰা পদাৰ্থ বিজ্ঞান (Physics) বিষয়ৰ ১০০ টা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ (সমাধান আৰু ব্যাখ্যাসহ) তলত অসমীয়াত আগবঢ়োৱা হ’ল:

গোট ১: একক, মাত্ৰা আৰু গতিবিজ্ঞান (Units, Dimensions & Kinematics)

১. সাৰ্বজনীন মহাকৰ্ষণিক ধ্ৰুৱক (G) ৰ মাত্ৰিক সংকেত কি? [Assam CEE – Pre-Veterinary Stream]

(A) $[M^{-1}L^3T^{-2}]$

(B) $[ML^2T^{-2}]$

(D) $[ML^3T^{-2}]$

উত্তৰ: (A) $[M^{-1}L^3T^{-2}]$

ব্যাখ্যা: নিউটনৰ মহাকৰ্ষণ সূত্ৰ মতে $F = \frac{G m_1 m_2}{r^2} \implies G = \frac{F r^2}{m^2}$ । সেয়ে ইয়াৰ মাত্ৰা $[MLT^{-2}][L^2][M^{-2}]$ $= [M^{-1}L^3T^{-2}]$ ।

২. [Rajasthan: PVT – Pre-Veterinary Test] এটা প্ৰক্ষেপক (Projectile) অনুভূমিকৰ সৈতে কিমান কোণত নিক্ষেপ কৰিলে ইয়াৰ অনুভূমিক পৰিসৰ (Horizontal Range) সৰ্বাধিক হয়?

(A) $30^\circ$

(B) $45^\circ$

(D) $90^\circ$

উত্তৰ: (B) $45^\circ$

ব্যাখ্যা: পৰিসৰৰ সূত্ৰ $R = \frac{u^2 \sin 2\theta}{g}। \sin 2\theta = 1$ হ’লে R সৰ্বাধিক হয়, অৰ্থাৎ $2\theta = 90^\circ \implies \theta = 45^\circ।$

৩. তলৰ কোনটো ৰাশি এটা স্কেলাৰ ৰাশি?

(A) বৈদ্যুতিক প্ৰাৱল্য

(B) বৈদ্যুতিক বিভৱ

(D) বলৰ ভ্ৰামক (Torque)

উত্তৰ: (B) বৈদ্যুতিক বিভৱ (Electric potential)

ব্যাখ্যা: বৈদ্যুতিক বিভৱ হৈছে প্ৰতি একক আধান স্থানান্তৰ কৰিবলৈ কৰা কাৰ্য (V = W/q), যি এটা স্কেলাৰ ৰাশি।

৪. [Bihar : BCECE – Animal Husbandry] স্থিৰাৱস্থাৰ পৰা যাত্ৰা আৰম্ভ কৰা এটা কণাৰ সমত্বৰণত গতি কৰিলে t ছেকেণ্ডত অতিক্ৰান্ত দূৰত্ব কিহৰ সমানুপাতিক?

(A) t

(B) $t^2$

(D) $t^3$

উত্তৰ: (B) $t^2$

ব্যাখ্যা: গতিৰ সমীকৰণ মতে $s = ut + \frac{1}{2}at^2$ । যিহেতু u = 0, সেয়ে $s \propto t^2$ ।

৫. [Panjab: PVT] শব্দৰ তৰংগ মাধ্যমত অগ্ৰসৰ হ’লে তলৰ কোনটো ৰাশি স্থানান্তৰিত হয়? (A) পদাৰ্থৰ কণা

(B) শক্তি আৰু ভৰবেগ

(D) কোনো এটাও নহয়

উত্তৰ: (B) শক্তি আৰু ভৰবেগ (Energy and Momentum)

ব্যাখ্যা: তৰংগৰ দ্বাৰা শক্তি আৰু ভৰবেগ এটা স্থানৰ পৰা আন এটালৈ যায়, কিন্তু কণিকাবোৰে নিজৰ মাধ্যস্থানৰ চাৰিওফালে কেৱল কম্পনহে কৰে।

৬. [Odisha : OUAT – Veterinary Entrance] প্লংকৰ ধ্ৰুৱক (h) ৰ মাত্ৰা তলৰ কোনটো ৰাশিৰ সৈতে হুবহু একে?

(A) ৰৈখিক ভৰবেগ

(B) কৌণিক ভৰবেগ

(D) ক্ষমতা

উত্তৰ: (B) কৌণিক ভৰবেগ (Angular Momentum)

ব্যাখ্যা: $E = h\nu \implies [h] = \frac{[ML^2T^{-2}]}{[T^{-1}]} = [ML^2T^{-1}]।$

কৌণিক ভৰবেগ $L = mvr \implies [L] = [M][LT^{-1}][L] = [ML^2T^{-1}]।$

৭. [WB : EVETS] ১ আলোকবৰ্ষ (Light Year) হৈছে কিহৰ একক?

(A) সময়

(B) দূৰত্ব

(D) বেগ

উত্তৰ: (B) দূৰত্ব (Distance)

ব্যাখ্যা: পোহৰে শূন্যতাত এবছৰত অতিক্ৰম কৰা দূৰত্বক আলোকবৰ্ষ বোলে $(1\text{ ly} \approx 9.46 \times 10^{15}\text{ m})।$

৮. [MP : PV&FT] উলম্বভাৱে ওপৰলৈ নিক্ষেপ কৰা এটা বস্তু সৰ্বোচ্চ উচ্চতা পোৱাৰ মুহূৰ্তত ইয়াৰ ত্বৰণ কিমান?

(A) শূণ্য

(B) তলমুৱা

(D) অসীম

উত্তৰ: (B) তলমুৱা $g (9.8\text{ m/s}^2)$

ব্যাখ্যা: সৰ্বোচ্চ বিন্দুত বেগ শূণ্য হ’লেও পৃথিৱীৰ অভিকৰ্ষণজ ত্বৰণ g সদায় নিম্নমুখী হৈ সক্ৰিয় থাকে।

গোট ২: গতিৰ নিয়ম, কাৰ্য, শক্তি আৰু ঘূৰ্ণন গতি (Laws of Motion, Work, Energy & Rotation)

৯. [Assam : CEE / Pre-Vet] ৰকেট উৎক্ষেপণ কোনটো সংৰক্ষণ সূত্ৰৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত?

(A) শক্তিৰ সংৰক্ষণ

(B) ৰৈখিক ভৰবেগৰ সংৰক্ষণ

(D) ভৰৰ সংৰক্ষণ

উত্তৰ: (B) ৰৈখিক ভৰবেগৰ সংৰক্ষণ (Conservation of Linear Momentum)

ব্যাখ্যা: গেছ তীব্র বেগেৰে পিছলৈ ওলাই যোৱাৰ ফলত সমান আৰু বিপৰীতমুখী ভৰবেগ সৃষ্টি হৈ ৰকেটক আগলৈ ঠেলে।

১০. [Kerala : KEAM] বৃত্তাকাৰ পথত সমদ্ৰুতিত ঘূৰি থকা কণা এটাৰ ওপৰত অপকেন্দ্ৰিক বলে (Centripetal force) কৰা কাৰ্য কিমান?

(A) ধনাত্মক

(B) ঋণাত্মক

(D) অসীম

উত্তৰ: (C) শূণ্য (Zero)

ব্যাখ্যা: অপকেন্দ্ৰিক বল ব্যাসাৰ্ধৰ দিশত কেন্দ্ৰলৈ আৰু সৰণ স্পৰ্শকৰ দিশত হয়, অৰ্থাৎ $\theta = 90^\circ।$ সেয়ে $W = F s \cos 90^\circ = 0।$

১১. [ Rajasthan: PVT] যদি এটা গতিশীল বস্তুৰ ৰৈখিক ভৰবেগ দ্বিগুণ কৰা হয়, তেন্তে ইয়াৰ গতিশক্তি (Kinetic Energy) কিমান হ’ব? (A) দ্বিগুণ

(B) চাৰিগুণ

(D) আধা হ’ব

উত্তৰ: (B) চাৰিগুণ (4 times)

ব্যাখ্যা: গতিশক্তি $K = \frac{p^2}{2m}।$ যদি ভৰবেগ $p \to 2p$ কৰা হয়, তেন্তে $K’ = \frac{(2p)^2}{2m} = 4K।$

১২. [Bihar : BCECE] ঘূৰ্ণীয়মান চকীত বহি থকা মানুহ এজনে হাত দুখন কোঁচাই ল’লে তেওঁৰ ঘূৰ্ণন বেগ বৃদ্ধি পোৱাৰ কাৰণ কি?

(A) শক্তি সংৰক্ষণ

(B) কৌণিক ভৰবেগৰ সংৰক্ষণ

(D) ঘৰ্ষণ হ্ৰাস

উত্তৰ: (B) কৌণিক ভৰবেগৰ সংৰক্ষণ (Conservation of Angular Momentum)

ব্যাখ্যা: $L = I\omega = \text{constant}$ । হাত কোঁচালে জড়তা ভ্ৰামক (I) কমে, যাৰ ফলত কৌণিক বেগ $(\omega)$ বাঢ়ে।

১৩. [Panjab : PVT] R ব্যাসাৰ্ধ আৰু M ভৰৰ এখন গোটা বৃত্তাকাৰ ডিস্কৰ নিজৰ কেন্দ্ৰগামী লম্ব অক্ষৰ সাপেক্ষে জড়তা ভ্ৰামক (Moment of Inertia) কিমান?

(A) $MR^2$

(B) $\frac{1}{2}MR^2$

(D) $\frac{1}{4}MR^2$

উত্তৰ: (B) $\frac{1}{2}MR^2$

ব্যাখ্যা: গোটা ডিস্কৰ কেন্দ্ৰীয় লম্ব অক্ষৰ সাপেক্ষে জড়তা ভ্ৰামক I $= \frac{1}{2}MR^2$ (গোলাকাৰ আঙুঠিৰ ক্ষেত্ৰত ই MR^2)।

১৪. [Odisha: OUAT] সংৰক্ষী বলৰ (Conservative force) এটা উদাহৰণ কি?

(A) ঘৰ্ষণ বল

(B) স্থিতি-বৈদ্যুতিক বল

(D) বায়ুৰ বাধা

উত্তৰ: (B) স্থিতি-বৈদ্যুতিক বল (Electrostatic force)

ব্যাখ্যা: সংৰক্ষী বলে কোনো বন্ধ পথত কৰা মুঠ কাৰ্য শূণ্য হয় আৰু ই পথৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে (যেনে মহাকৰ্ষণ আৰু কুলম্বীয় বল)।

১৫. [WB : EVETS] ১ অশ্বশক্তি (Horsepower) সমান কিমান ৱাট?

(A) ৫০০ ৱাট

(B) ৭৪৬ ৱাট

(D) ৬০ ৱাট

উত্তৰ: (B) ৭৪৬ ৱাট (746 W)

ব্যাখ্যা: $1\text{ HP} = 746\text{ Watts}।$

১৬. [MP : PV&FT] স্থিতিস্থাপক সংঘৰ্ষত (Elastic collision) তলৰ কোনটো সংৰক্ষিত থাকে?

(A) কেৱল ৰৈখিক ভৰবেগ

(B) কেৱল গতিশক্তি

(D) কেৱল বিভৱ শক্তি

উত্তৰ: (C) ৰৈখিক ভৰবেগ আৰু গতিশক্তি দুয়োটা

ব্যাখ্যা: স্থিতিস্থাপক সংঘৰ্ষত ভৰবেগ আৰু মুঠ গতিশক্তি দুয়োটা সংৰক্ষিত থাকে, কিন্তু অস্থিতিস্থাপক সংঘৰ্ষত গতিশক্তি সংৰক্ষিত নহয়।

গোট ৩: মহাকৰ্ষণ আৰু পদাৰ্থৰ ধৰ্ম (Gravitation & Properties of Bulk Matter)

১৭. [Assam : CEE / Pre-Vet] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰ পৰা কোনো বস্তুৰ মুক্তি বেগৰ (Escape Velocity) মান কিমান?

(A) ৯.৮ কিমি/ছেকেণ্ড

(B) ১১.২ কিমি/ছেকেণ্ড

(D) ১.২ কিমি/ছেকেণ্ড

উত্তৰ: (B) ১১.২ কিমি/ছেকেণ্ড ( $11.2\text{ km/s})$

ব্যাখ্যা: $v_e = \sqrt{2gR} \approx \sqrt{2 \times 9.8 \times 6.4 \times 10^6} \approx 11.2\text{ km/s}।$

১৮. [Kerala : KEAM] পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰত অভিকৰ্ষজ ত্বৰণ (g) ৰ মান কিমান?

(A) সৰ্বাধিক

(B) $৯.৮ \text{m/s}^2$

(D) অসীম

উত্তৰ: (C) শূণ্য (Zero)

ব্যাখ্যা: গহীনতালৈ গ’লে ত্বৰণ $g’ = g(1 – \frac{d}{R})।$ কেন্দ্ৰত d = R হোৱা বাবে g’ = 0।

১৯. [Rajasthan : PVT] বৰষুণৰ টোপাল গোলাকাৰ হোৱাৰ মূল কাৰণ কি?

(A) সান্দ্ৰতা

(B) পৃষ্ঠটান

(D) বায়ুৰ চাপ

উত্তৰ: (B) পৃষ্ঠটান (Surface Tension)

ব্যাখ্যা: পৃষ্ঠটানৰ বাবে তৰলে নিজৰ পৃষ্ঠকালি সৰ্বনিম্ন কৰি ৰাখিব বিচাৰে, আৰু দিয়া আয়তনৰ বাবে গোলকৰ পৃষ্ঠকালি আটাইতকৈ কম।

২০. [Bihar : BCECE] বাৰ্নৌলিৰ উপপাদ্য (Bernoulli’s Theorem) কোনটো ভৌতিক নীতিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত?

(A) ভৰ সংৰক্ষণ

(B) শক্তি সংৰক্ষণ

(D) কৌণিক ভৰবেগ

উত্তৰ: (B) শক্তি সংৰক্ষণ (Conservation of Energy)

ব্যাখ্যা: ধাৰাৰেখী প্ৰবাহত অসংকোচনীয় আৰু অসান্দ্ৰ তৰলৰ প্ৰতি একক আয়তনত চাপ শক্তি, গতিশক্তি আৰু স্থিতি শক্তিৰ যোগফল ধ্ৰুৱক $(P + \frac{1}{2}\rho v^2 + \rho gh = \text{constant})।$

২১. [Panjab: PVT] হুকৰ স্থিতিস্থাপকতাৰ সূত্ৰ (Hooke’s Law) মতে পীড়ন (Stress) আৰু বিকৃতি (Strain) ৰ মাজৰ সম্পৰ্ক কি?

(A) পীড়ন $\propto$ বিকৃতি

(B) পীড়ন $\propto \frac{1}{\text{বিকৃতি}}$

(D) কোনো নিৰ্দিষ্ট সম্পৰ্ক নাই

উত্তৰ: (A) পীড়ন $\propto$ বিকৃতি

ব্যাখ্যা: স্থিতিস্থাপকতা সীমাৰ ভিতৰত প্ৰয়োগ কৰা পীড়ন তাৰ বিকৃতিৰ সমানুপাতিক হয় $(\frac{\text{Stress}}{\text{Strain}} = E)।$

২২. [Odisha : OUAT] সান্দ্ৰ মাধ্যমত মুক্তভাৱে তললৈ পৰি থকা গোলক এটাৰ প্ৰান্তীয় বেগ (Terminal Velocity, $v_t)$ গোলকটোৰ ব্যাসাৰ্ধ (r) ৰ লগত কেনেদৰে সম্বন্ধিত?

(A) $v_t \propto r$

(B) $v_t \propto r^2$

(D) $v_t \propto r^3$

উত্তৰ: (B) $v_t \propto r^2$

ব্যাখ্যা: ষ্ট’কৰ সূত্ৰৰ মতে প্ৰান্তীয় বেগ $v_t = \frac{2}{9}\frac{r^2(\rho – \sigma)g}{\eta}$ , অৰ্থাৎ $v_t \propto r^2।$

২৩. পৃথিৱীৰ ভূ-সমলয় উপগ্ৰহৰ (Geostationary satellite) আৱৰ্তন কাল কিমান?

(A) ১২ ঘণ্টা

(B) ২৪ ঘণ্টা (24 hours)

(D) ৮৪ মিনিট

উত্তৰ: (B) ২৪ ঘণ্টা (24 hours)

ব্যাখ্যা: ই পৃথিৱীৰ নিজ কক্ষপথৰ আৱৰ্তনৰ সমান সময়ত (২৪ ঘণ্টা) পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ ঘূৰে বাবে ইয়াক মাটিৰ পৰা স্থিৰ দেখা যায়।

২৪. [WB : PV&FT] হাইদ্ৰলিক ব্ৰেক (Hydraulic brakes) কোনটো সূত্ৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কাম কৰে?

(A) আৰ্কিমিডিছৰ নীতি

(B) পাস্কেলৰ সূত্ৰ

(D) নিউটনৰ সূত্ৰ

উত্তৰ: (B) পাস্কেলৰ সূত্ৰ (Pascal’s Law)

ব্যাখ্যা: আৱদ্ধ তৰলৰ কোনো অংশত চাপ প্ৰয়োগ কৰিলে সেই চাপ অপৰিৱৰ্তিতভাৱে সকলো দিশতে সমানে সঞ্চালিত হয়।

গোট ৪: তাপ আৰু তাপগতিবিজ্ঞান (Thermal Physics & Thermodynamics)

২৫.পৰম শূণ্য উষ্ণতা (Absolute Zero Temperature)ৰ মান কিমান?

(A) $0^\circ\text{C}$

(B) $-273.15^\circ\text{C} (0\text{ K})$

(D) $-100^\circ\text{C}$

উত্তৰ: (B) $-273.15^\circ\text{C} (0\text{ K})$

ব্যাখ্যা: এই উষ্ণতাত গেছৰ অণুসমূহৰ সকলো তাপীয় গতি আৰু গতিশক্তি সম্পূর্ণ স্থব্ধ হৈ পৰে।

২৬. [Kerala: KEAM] কোনটো তাপীয় প্ৰক্ৰিয়াত ব্যৱস্থাটোৰ আৰু পৰিৱেশৰ মাজত কোনো তাপৰ আদান-প্ৰদান নহয় (dQ = 0)?

(A) সমোষ্ণ প্ৰক্ৰিয়া (Isothermal)

(B) ৰুদ্ধতাপ প্ৰক্ৰিয়া (Adiabatic)

(D) সমায়তন প্ৰক্ৰিয়া (Isochoric)

উত্তৰ: (B) ৰুদ্ধতাপ প্ৰক্ৰিয়া (Adiabatic)

ব্যাখ্যা: ৰুদ্ধতাপ প্ৰক্ৰিয়াত dQ = 0 হোৱা বাবে তাপগতিবিজ্ঞানৰ প্ৰথম সূত্ৰ অনুসৰি dU = -dW হয়।

২৭. [Rajasthan: PVT] আদৰ্শ গেছৰ এটা অণুৰ গড় তাপীয় গতিশক্তি কিহৰ সমানুপাতিক?

(A) চাপ (P)

(B) পৰম উষ্ণতা (T)

(D) ভৰ (M)

উত্তৰ: (B) পৰম উষ্ণতা (T)

ব্যাখ্যা: গেছৰ গতিবাদ অনুসৰি গড় গতিশক্তি $E_k = \frac{3}{2}k_B$ T, অৰ্থাৎ ই কেৱল পৰম উষ্ণতা T ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

২৮. [Bihar :BCECE] তাপগতিবিজ্ঞানৰ প্ৰথম সূত্ৰটো মূলতঃ কোনটো সংৰক্ষণ নীতিৰ গাণিতিক ৰূপ?

(A) শক্তি সংৰক্ষণ

(B) ভৰ সংৰক্ষণ

(D) চাপ সংৰক্ষণ

উত্তৰ: (A) শক্তি সংৰক্ষণ (Conservation of Energy)

ব্যাখ্যা: dQ = dU + dW সমীকৰণে দেখুৱায় যে যোগান ধৰা তাপ শক্তি আভ্যন্তৰীণ শক্তি বৃদ্ধি আৰু বাহ্যিক কাৰ্য কৰাত সমানে ব্যয় হয়।

২৯. [Panjab : PVT] ষ্টেফান-বল্টজমেনৰ সূত্ৰ (Stefan-Boltzmann Law) মতে এটা কৃষ্ণবস্তুৰ পৰা বিকিৰিত হোৱা শক্তি (E) কিহৰ সমানুপাতিক?

(A) T

(B) $T^2$

(D) $T^3$

উত্তৰ: (C) $T^4$

ব্যাখ্যা: $E = \sigma T^4$ , য’ত $\sigma$ হৈছে ষ্টেফানৰ ধ্ৰুৱক আৰু T হৈছে পৰম উষ্ণতা।

৩০. [Odisha: OUAT] পানীৰ ঘনত্ব কোন উষ্ণতাত সৰ্বাধিক হয়?

(A) $0^\circ\text{C}$

(B) $4^\circ\text{C}$

(D $) -4^\circ\text{C}$

উত্তৰ: (B) $4^\circ\text{C}$

ব্যাখ্যা: পানীৰ অস্বাভাৱিক প্ৰসাৰণৰ বাবে $4^\circ\text{C}$ ত ইয়াৰ আয়তন আটাইতকৈ কম আৰু ঘনত্ব সৰ্বাধিক $(1000\text{ kg/m}^3)$ হয়।

৩১. [WB : EVETS] কাৰ্ন’ট ইঞ্জিনৰ (Carnot Engine) দক্ষতা ১০০% হ’বলৈ হ’লে সিংঙ্কৰ (Sink) উষ্ণতা কিমান হ’ব লাগিব?

(A) $0^\circ\text{C}$

(B) $0\text{ K}$

উত্তৰ: (B) $0\text{ K}$ (পৰম শূণ্য)

ব্যাখ্যা: দক্ষতা $\eta = 1 – \frac{T_2}{T_1}। \eta = 1$ (বা ১০০%) পাবলৈ হ’লে $T_2 = 0\text{ K}$ হ’ব লাগিব, যি বাস্তৱত অসম্ভৱ।

৩২. [WB : PV&FT] কোন উষ্ণতাত চেলচিয়াছ আৰু ফাৰেনহাইট স্কেলৰ মান হুবহু একে হয়?

(A) $40^\circ$

(B) $-40^\circ$

(D) $-32^\circ$

উত্তৰ: (B) $-40^\circ$

ব্যাখ্যা: $\frac{C}{5} = \frac{F – 32}{9}$ সমীকৰণত $C = F = x$ বহালে: $\frac{x}{5} = \frac{x-32}{9} \implies 9x = 5x – 160 \implies 4x = -160 \implies x = -40^\circ।$

গোট ৫: দোলন আৰু তৰংগ (Oscillations & Waves)

৩৩. [Assam: CEE / Pre-Vet] এটা সৰল দোলকৰ (Simple Pendulum) পৰ্যাবৃত্ত কাল (T) কিহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে?

(A) দোলকৰ ববৰ ভৰ

(B) কাৰ্যকৰী দৈৰ্ঘ্য

(D) দোলন বিস্তাৰ

উত্তৰ: (B) কাৰ্যকৰী দৈৰ্ঘ্য $(T \propto \sqrt{l})$

ব্যাখ্যা: $T = 2\pi\sqrt{\frac{l}{g}}$ হোৱা বাবে ই কেৱল দৈৰ্ঘ্য l আৰু অভিকৰ্ষণজ ত্বৰণ g ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, ভৰৰ ওপৰত নহয়।

৩৪. [Kerala: KEAM] শব্দৰ তৰংগ শূন্যতাত (Vacuum) গতি কৰিব নোৱাৰে, কাৰণ:

(A) শব্দ এটা বিদ্যুৎ-চুম্বকীয় তৰংগ

(B) শব্দ এটা যান্ত্ৰিক অনুদৈৰ্ঘ্য তৰংগ

(D) শব্দৰ তৰংগদৈৰ্ঘ্য বেছি

উত্তৰ: (B) শব্দ এটা যান্ত্ৰিক অনুদৈৰ্ঘ্য তৰংগ (Mechanical longitudinal wave)

ব্যাখ্যা: যান্ত্ৰিক তৰংগ সঞ্চালনৰ বাবে স্থিতিস্থাপক ভৌতিক মাধ্যমৰ প্ৰয়োজন, যি শূন্যতাত অনুপস্থিত।

৩৫. [Rajasthan: PVT] শব্দ উৎস আৰু শ্ৰোতাৰ মাজৰ আপেক্ষিক গতিৰ বাবে কম্পনাংক সলনি হোৱা পৰিঘটনাক কি বোলে?

(A) ৰমণ প্ৰভাৱ

(B) ডপলাৰৰ প্ৰভাৱ

(D) আলোক-বিদ্যুৎ প্ৰভাৱ

উত্তৰ: (B) ডপলাৰৰ প্ৰভাৱ (Doppler Effect)

ব্যাখ্যা: যেতিয়া কোনো ৰে’লগাড়ী হুইচেল বজাই কাষ চাপি আহে, তেতিয়া শ্ৰোতাই বেছি কম্পনাংকৰ তীক্ষ্ণ শব্দ শুনে।

৩৬. [Bihar : BCECE] সৰল ছন্দিত গতিত (SHM) কণা এটাৰ ত্বৰণ আৰু সৰণৰ মাজৰ সম্পৰ্ক কি?

(A) $a \propto x$

(B) $a \propto -x$

(D) $a = \text{constant}$

উত্তৰ: (B) $a \propto -x$

ব্যাখ্যা: SHM ৰ মূল চৰ্তই হ’ল ত্বৰণ সদায় মাধ্য অৱস্থাৰ সৰণৰ সমানুপাতিক আৰু বিপৰীতমুখী $(a = -\omega^2 x)।$

৩৭. শব্দৰ তীব্ৰতা স্তৰ জোখা এককটো কি? [Panjab: PVT]

(A) হাৰ্টজ

(B) ডেচিবেল

(D) ডাইন

উত্তৰ: (B) ডেচিবেল (Decibel, dB)

ব্যাখ্যা: শব্দৰ তীব্ৰতাৰ অনুপাত লগাৰিথমিক স্কেলত ডেচিবেল ( $L = 10\log_{10}\frac{I}{I_0})$ ৰূপে প্ৰকাশ কৰা হয়।

৩৮. [Odisha: OUAT] অনুপ্ৰস্থ তৰংগ (Transverse wave)ৰ মাধ্যমেৰে তলৰ কোনটো পৰিঘটনা প্ৰমাণ কৰিব পাৰি?

(A) অপবৰ্তন

(B) সমাৱৰ্তন

(D) ব্যতিচাৰ

উত্তৰ: (B) সমাৱৰ্তন (Polarization)

ব্যাখ্যা: কেৱল অনুপ্ৰস্থ তৰংগৰহে সমাৱৰ্তন সম্ভৱ; অনুদৈৰ্ঘ্য তৰংগক সমাৱৰ্তিত কৰিব নোৱাৰি।

৩৯. টোপনি যোৱা বাদুলিয়ে নিশাচৰ চিকাৰ ধৰিবলৈ কি তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে? [WB : EVETS]

(A) অৱশব্দ তৰংগ (Infrasonic)

(B) অতিশব্দ তৰংগ (Ultrasonic wave)

(D) মাইক্ৰ’ৱেভ

উত্তৰ: (B) অতিশব্দ তৰংগ (Ultrasonic wave)

ব্যাখ্যা: বাদুলিয়ে ২০,০০০ হাৰ্টজতকৈ অধিক কম্পনাংকৰ আল্ট্ৰাচাউণ্ড এৰি তাৰ প্ৰতিধ্বনি শুনি দূৰত্ব নিৰ্ণয় কৰে (Echolocation)।

৪০. দোলক থকা ঘড়ী এটা গ্ৰীষ্মকালত লাহে লাহে চলে, কাৰণ: [MP : PV&FT]

(A) ববৰ ভৰ বাঢ়ে

(B) তাপৰ বাবে দোলকৰ দৈৰ্ঘ্য বাঢ়ি পৰ্যাবৃত্ত কাল বৃদ্ধি পায়

(D) বতাহৰ ঘৰ্ষণ বাঢ়ে

উত্তৰ: (B) তাপৰ বাবে দোলকৰ দৈৰ্ঘ্য বাঢ়ি পৰ্যাবৃত্ত কাল বৃদ্ধি পায়

ব্যাখ্যা: দৈৰ্ঘ্য প্ৰসাৰণৰ বাবে l বৃদ্ধি পায়, ফলত $T = 2\pi\sqrt{l/g}$ বাঢ়ে আৰু ঘড়ীটো পিছ পৰি যায়।

গোট ৬: স্থিতি-বিদ্যুৎ আৰু বিদ্যুৎ প্ৰবাহ (Electrostatics & Current Electricity)

৪১. দুটা বিন্দু আধানৰ মাজৰ দূৰত্ব আধা কৰিলে সিহঁতৰ মাজৰ পাৰস্পৰিক স্থিতি-বৈদ্যুতিক বল কিমান হ’ব? [Assam : CEE / Pre-Vet]

(A) আধা

(B) দুগুণ

(D) এক-চতুৰ্থাংশ

উত্তৰ: (C) চাৰিগুণ (4 times)

ব্যাখ্যা: কুলম্বৰ সূত্ৰ মতে $F \propto \frac{1}{r^2}।$ দূৰত্ব $r’ = r/2$ হ’লে $F’ = \frac{1}{(r/2)^2} = 4F।$

৪২. [Kerala: KEAM] এডাল ধাতৱ পৰিবাহীৰ ৰোধ (R) ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য (l) আৰু প্ৰস্থচ্ছেদৰ কালি (A) ৰ লগত কেনেদৰে সম্বন্ধিত?

(A) $R = \rho \frac{l}{A}$

(B) $R = \rho \frac{A}{l}$

(D) $R = \frac{\rho}{lA}$

উত্তৰ: (A) $R = \rho \frac{l}{A}$

ব্যাখ্যা: ৰোধ দৈৰ্ঘ্যৰ সমানুপাতিক আৰু প্ৰস্থচ্ছেদৰ ব্যস্তানুপাতিক।

৪৩. [Rajasthan: PVT] বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ তাপীয় ক্ৰিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি জৰ্জ জিউলে আগবঢ়োৱা সমীকৰণটো কি?

(A) $H = I R t$

(B) $H = I^2 R t$

(D) $H = I R^2 t$

উত্তৰ: (B) $H = I^2 R t$ ব্যাখ্যা: উৎপন্ন হোৱা তাপ প্ৰবাহৰ বৰ্গ, ৰোধ আৰু সময়ৰ গুণফলৰ সমানুপাতিক।

৪৪. [Bihar : BCECE] কিৰ্চফৰ প্ৰথম সূত্ৰ (Junction Rule / KCL) কোনটো সংৰক্ষণ নীতিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত? (A) শক্তি সংৰক্ষণ

(B) আধান সংৰক্ষণ

(D) ভৰবেগ সংৰক্ষণ

উত্তৰ: (B) আধান সংৰক্ষণ (Conservation of Charge)

ব্যাখ্যা: কোনো সংযোগ বিন্দুত মুঠ প্ৰৱেশ কৰা প্ৰবাহ আৰু ওলাই যোৱা প্ৰবাহ সমান, যি প্ৰমাণ কৰে যে আধান ধ্বংস বা সৃষ্টি নহয়।

৪৫. [Panjab: PVT] উইটষ্টন ব্ৰিজৰ (Wheatstone Bridge) সাম্যাৱস্থাৰ চৰ্তটো কি?

(A) $\frac{P}{Q} = \frac{R}{S}$

(B) $P \cdot Q = R \cdot S$

(D) $\frac{P}{R} = \frac{S}{Q}$

উত্তৰ: (A) $\frac{P}{Q} = \frac{R}{S}$

ব্যাখ্যা: যেতিয়া গেভানোমিটাৰৰ মাজেৰে কোনো প্ৰবাহ চালিত নহয় $(I_g = 0),$ তেতিয়া আনুপাতিক ৰোধৰ অনুপাত সমান হয়।

৪৬. [Odisha : OUAT] এটা সমান্তৰাল ফলক ধাৰকৰ (Parallel Plate Capacitor) পাত দুখনৰ মাজত বতাহৰ সলনি K ডাই-ইলেক্ট্ৰিক মাধ্যমত সোমালে ইয়াৰ ধাৰকত্ব কিমান হ’ব?

(A) K গুণ বৃদ্ধি পাব

(B) K গুণ কমিব

(D) শূণ্য হ’ব

উত্তৰ: (A) K গুণ বৃদ্ধি পাব $(C = K C_0)$

ব্যাখ্যা: ডাই-ইলেক্ট্ৰিক মাধ্যমে ফলকৰ বিভৱভেদ হ্ৰাস কৰি ধাৰকত্ব K গুণ বৃদ্ধি কৰে $(C = \frac{K\varepsilon_0 A}{d})।$

৪৭. [WB : EVETS] বিদ্যুৎ কোষ এটাৰ আভ্যন্তৰীণ ৰোধ (r) কোষটোৰ ব্যৱহাৰৰ লগে লগে কি হয়?

(A) কমি যায়

(B) বৃদ্ধি পায়

(D) প্ৰথমে কমে তাৰ পিছত বাঢ়ে

উত্তৰ: (B) বৃদ্ধি পায়

ব্যাখ্যা: বিদ্যুৎ অপঘটাৰ আয়নীয় কাৰ্যক্ষমতা আৰু ইলেক্ট্ৰ’ডৰ ক্ষয়ৰ বাবে কোষ পুৰণি হ’লে আভ্যন্তৰীণ ৰোধ বৃদ্ধি পায়।

৪৮. [MP : PV&FT] ফিউজ তাঁৰ (Fuse wire) এডালৰ বাবে কি ধৰণৰ ভৌতিক বৈশিষ্ট্য বাঞ্ছনীয়?

(A) উচ্চ গলনাংক আৰু উচ্চ ৰোধ

(B) নিম্ন গলনাংক আৰু উচ্চ ৰোধ

(D) নিম্ন গলনাংক আৰু নিম্ন ৰোধ

উত্তৰ: (B) নিম্ন গলনাংক আৰু উচ্চ ৰোধ (Low melting point & high resistance)

ব্যাখ্যা: অতিৰিক্ত বিদ্যুৎ প্ৰবাহ হ’লে তাঁৰডালে সোনকালে গৰম হৈ গলি গৈ বৰ্তনীটো বিচ্ছিন্ন কৰিব লাগে।

গোট ৭: চুম্বকত্ব আৰু বিদ্যুৎ-চুম্বকীয় আৱেশ (Magnetism, EMI & AC)

৪৯. [Assam: CEE / Pre-Vet] বায়’-চাভাৰ্টৰ সূত্ৰ (Biot-Savart Law) মতে প্ৰবাহযুক্ত পৰিবাহীৰ বাবে উৎপন্ন চুম্বকক্ষেত্ৰ (dB) কিহৰ ব্যস্তানুপাতিক?

(A) দূৰত্বৰ বৰ্গ $(r^2)$

(B) কেৱল দূৰত্ব (r)

উত্তৰ: (A) দূৰত্বৰ বৰ্গ $(r^2)$

ব্যাখ্যা: $dB = \frac{\mu_0}{4\pi}\frac{I dl \sin\theta}{r^2}।$ অৰ্থাৎ ই বিপৰীত বৰ্গীয় নিয়ম মানি চলে।

৫০. [Kerala: KEAM] লেঞ্জৰ সূত্ৰটো (Lenz’s Law) কোনটো ভৌতিক সংৰক্ষণ নীতিৰ লগত সঙ্গতিপূৰ্ণ?

(A) শক্তি সংৰক্ষণ

(B) আধান সংৰক্ষণ

(D) ভৰ সংৰক্ষণ

উত্তৰ: (A) শক্তি সংৰক্ষণ (Conservation of Energy)

ব্যাখ্যা: আৱিষ্ট বিদ্যুৎ প্ৰবাহে সদায় নিজৰ সৃষ্টিৰ মূল কাৰকক বাধা দিয়ে, যিটো যান্ত্ৰিক শক্তিৰ পৰা বিদ্যুৎ শক্তিলৈ ৰূপান্তৰৰ শক্তি সংৰক্ষণ নীতি।

৫১. [Rajasthan : PVT] ট্ৰান্সফৰ্মাৰ (Transformer) কোনটো কাৰ্যনীতিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত?

(A) স্ব-আৱেশ

(B) পাৰস্পৰিক আৱেশ

(D) অৰ্ধ-পৰিবাহী নীতি

উত্তৰ: (B) পাৰস্পৰিক আৱেশ (Mutual Induction)

ব্যাখ্যা: মুখ্য কুণ্ডলীত পৰিৱৰ্তিত প্ৰবাহ চালিত হ’লে গৌণ কুণ্ডলীৰ লগত জড়িত চুম্বকীয় ফ্লাক্স সলনি হৈ বিদ্যুৎ-চালক বল আৱিষ্ট হয়।

৫২. [Bihar : BCECE] ভাৰতত ঘৰুৱা ব্যৱহাৰৰ বাবে যোগান ধৰা পৰিৱৰ্তী প্ৰবাহৰ (AC) কম্পনাংক কিমান?

(A) 50 Hz

(B) 60 Hz

(D) 220 Hz

উত্তৰ: (A) 50 Hz

ব্যাখ্যা: ভাৰতত বিদ্যুৎ সৰবৰাহ ব্যৱস্থাত 220 V বিভৱভেদ আৰু 50 Hz কম্পনাংক ব্যৱহাৰ কৰা হয় (আমেৰিকাত 60 Hz)।

৫৩. [Panjab: PVT] চৌম্বকীয় ফ্লাক্সৰ (Magnetic Flux) SI একক কি?

(A) টেচলা (Tesla)

(B) ৱেবাৰ (Weber, Wb)

(D) ওৱেবাৰ/মিটাৰ

উত্তৰ: (B) ৱেবাৰ (Weber, Wb)

ব্যাখ্যা: ফ্লাক্স $\Phi = B \cdot A।$ ইয়াৰ একক টেচলা-বৰ্গমিটাৰ বা ৱেবাৰ (Tesla হৈছে চুম্বকক্ষেত্ৰৰ একক)।

৫৪. [Odisha : OUAT] এটা গতিশীল আধানে চুম্বকক্ষেত্ৰত লাভ কৰা লৰেঞ্জ বল (Lorentz force) কোন ক্ষেত্ৰত শূণ্য হয়? (A) আধানটো চুম্বকক্ষেত্ৰৰ সমান্তৰালভাৱে গতি কৰিলে $(\theta = 0^\circ)$

(B) লম্বভাৱে গতি কৰিলে

(D) (A) আৰু (C) দুয়োটা শুদ্ধ

উত্তৰ: (D) (A) আৰু (C) দুয়োটা শুদ্ধ

ব্যাখ্যা: $F = q(v \times B) = qvB\sin\theta$ । যদি v = 0 নাইবা $\theta = 0^\circ$ হয়, তেন্তে বল F = 0 হ’ব।

৫৫. [WB: EVETS] তলৰ কোনটো পদাৰ্থ চুম্বকীয়ভাৱে অনুচুম্বকীয় (Paramagnetic)?

(A) পানী

(B) অক্সিজেন গেছ

(D) বিসমাথ

উত্তৰ: (B) অক্সিজেন গেছ $(Liquid \text{O}_2)$

ব্যাখ্যা: তৰল অক্সিজেনত অযুগ্ম ইলেক্ট্ৰন থকাৰ বাবে ই অনুচুম্বকীয় ধৰ্ম প্ৰদৰ্শন কৰে।

৫৬. [MP: PV&FT] এটা বিশুদ্ধ আৱেশক (Inductor) বৰ্তনীৰ বাবে ক্ষমতা গুণকৰ (Power Factor) মান কিমান?

(A) ১

(B) শূণ্য

(D) অসীম

উত্তৰ: (B) শূণ্য (Zero)

ব্যাখ্যা: বিশুদ্ধ আৱেশকৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰবাহ আৰু বিভৱৰ মাজৰ দশা পাৰ্থক্য $\phi = 90^\circ।$ সেয়ে ক্ষমতা গুণক $\cos \phi = \cos 90^\circ = 0$ ।

গোট ৮: আলোকবিজ্ঞান (Ray & Wave Optics)

৫৭. [Assam : CEE / Pre-Vet] মৰীচিকা (Mirage) আৰু অপটিকেল ফাইবাৰত পোহৰ পৰিবহণ কোনটো নীতিৰ দ্বাৰা ঘটে?

(A) পোহৰৰ অপবৰ্তন

(B) পূৰ্ণ আভ্যন্তৰীণ প্ৰতিফলন

(D) ব্যতিচাৰ

উত্তৰ: (B) পূৰ্ণ আভ্যন্তৰীণ প্ৰতিফলন (Total Internal Reflection)

ব্যাখ্যা: ঘন মাধ্যমৰ পৰা লঘু মাধ্যমত আপতিত ৰশ্মি সংকট কোণতকৈ বেছি কোণত আপতিত হ’লে পোহৰ সম্পূৰ্ণৰূপে একে মাধ্যমলৈ উভতি আহে।

৫৮. [Kerala: KEAM] এখন উত্তল লেন্সৰ ফ’কাছ দৈৰ্ঘ্য ২০ ছেমি হ’লে ইয়াৰ ক্ষমতা (Power) কিমান ডায়প্তাৰ?

(A) $+5\text{ D}$

(B) $-5\text{ D}$

(D) $+2\text{ D}$

উত্তৰ: (A) $+5\text{ D}$

ব্যাখ্যা: ক্ষমতা $P = \frac{100}{f\text{ (in cm)}} = \frac{100}{20} = +5\text{ D}।$

৫৯. [Rajasthan: PVT] আকাশৰ নীলা ৰং দেখা পোৱাৰ কাৰণ কি?

(A) পোহৰৰ প্ৰতিসৰণ

(B) ৰেলিগৰ পোহৰৰ বিক্ষেপণ

(D) প্ৰতিফলন

উত্তৰ: (B) ৰেলিগৰ পোহৰৰ বিক্ষেপণ (Rayleigh Scattering)

ব্যাখ্যা: ৰেলিগৰ সূত্ৰ মতে বিক্ষেপণ I $\propto \frac{1}{\lambda^4}$ । নীলা পোহৰৰ তৰংগদৈৰ্ঘ্য কম হোৱা বাবে ই বায়ুমণ্ডলত আটাইতকৈ বেছি বিক্ষেপিত হয়।

৬০. [Bihar: BCECE] মায়’পিয়া বা নিকট-দৃষ্টিগ্ৰস্ততা (Myopia) নিৰাময়ৰ বাবে কি লেন্সৰ চশমা ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

(A) উত্তল লেন্স

(B) অৱতল লেন্স

(D) দ্বি-ফ’কাচীয় লেন্স

উত্তৰ: (B) অৱতল লেন্স (Concave Lens)

ব্যাখ্যা: অৱতল লেন্সে পোহৰৰ ৰশ্মিক অপসাৰী কৰি ৰেটিনাৰ আগত গঠিত প্ৰতিবিম্বক পুনৰ ৰেটিনাৰ ওপৰত পেলায়।

৬১. [Panjab: PVT] ইয়ংৰ দ্বি-চিৰ পৰীক্ষাত (Young’s Double Slit Experiment) কেন্দ্ৰীয় পটিটো সদায় কেনেকুৱা হয়? (A) অন্ধকাৰ পটি

(B) উজ্জ্বল পটি (Bright Fringe)

(D) ৰঙা পটি

উত্তৰ: (B) উজ্জ্বল পটি (Bright Fringe)

ব্যাখ্যা: কেন্দ্ৰীয় বিন্দুত দুয়োটা চিৰৰ পৰা অহা পোহৰৰ পথ পাৰ্থক্য শূণ্য $(\Delta x = 0)$ হয়, যাৰ ফলত গঠিত ব্যতিচাৰ গঠনমূলক হয়।

৬২. [Odisha: OUAT] প্ৰিজমৰ মাজেৰে পোহৰ পাৰ হ’লে কোনটো ৰঙৰ বিচ্যুতি (Deviation) সৰ্বাধিক হয়?

(A) ৰঙা

(B) বেঙুনীয়া

(D) হালধীয়া

উত্তৰ: (B) বেঙুনীয়া (Violet)

ব্যাখ্যা: বেঙুনীয়া ৰঙৰ তৰংগদৈৰ্ঘ্য কম আৰু প্ৰতিসৰণাংক বেছি, সেয়ে কৌণিক বিচ্যুতি আটাইতকৈ বেছি হয় (ৰঙা ৰঙৰ বিচ্যুতি সৰ্বনিম্ন)।

৬৩. [WB : EVETS] সাধাৰণ সুস্থ মানুহৰ স্পষ্ট দৃষ্টিৰ ন্যূনতম দূৰত্ব (Least distance of distinct vision) কিমান?

(A) ১০ ছেমি

(B) ২৫ ছেমি

(D) অসীম

উত্তৰ: (B) ২৫ ছেমি (25 cm)

ব্যাখ্যা: চকুৰ পেশীয়ে কোনো টান নোখোৱাকৈ ২৫ ছেমিত থকা বস্তুক স্পষ্টকৈ ফ’কাছ কৰিব পাৰে।

৬৪. [MP : PV&FT] জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক দূৰবীক্ষণ যন্ত্ৰত (Astronomical Telescope) লক্ষ্য লেন্স আৰু নেত্ৰ লেন্সৰ আকাৰ কেনেকুৱা হয়?

(A) লক্ষ্য লেন্সৰ উন্মেষ আৰু ফ’কাছ দৈৰ্ঘ্য ডাঙৰ

(B) নেত্ৰ লেন্স ডাঙৰ

(D) লক্ষ্য লেন্স অৱতল

উত্তৰ: (A) লক্ষ্য লেন্সৰ উন্মেষ আৰু ফ’কাছ দৈৰ্ঘ্য ডাঙৰ

ব্যাখ্যা: দূৰৈৰ তৰা আদিৰ পৰা প্ৰচুৰ পোহৰ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ লক্ষ্য লেন্সখনৰ $(f_o)$ আকাৰ ডাঙৰ কৰা হয়।

গোট ৯: আধুনিক পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু নিউক্লিয়াৰ বিজ্ঞান (Modern Physics & Nuclear Physics)

৬৫. [Assam: CEE / Pre-Vet] আলোক-বিদ্যুৎ পৰিঘটনাত (Photoelectric Effect) নিৰ্গত ইলেক্ট্ৰনৰ গতিশক্তি কিহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে?

(A) আপতিত পোহৰৰ তীব্ৰতা

(B) আপতিত পোহৰৰ কম্পনাংক সময়

(D) উৎসৰ দূৰত্ব

উত্তৰ: (B) আপতিত পোহৰৰ কম্পনাংক (Frequency)

ব্যাখ্যা: আইনষ্টাইনৰ সূত্ৰ $K_{\max} = h\nu – \phi।$ কম্পনাংক বাঢ়িলে ফ’টনৰ শক্তি বাঢ়ে আৰু নিৰ্গত ইলেক্ট্ৰনৰ বেগ বৃদ্ধি পায়।

৬৬. [Kerala: KEAM] ডি-ব্ৰগলীৰ পদাৰ্থ তৰংগদৈৰ্ঘ্য $(\lambda)$ ৰ সমীকৰণটো কি?

(A) $\lambda = \frac{h}{p} = \frac{h}{mv}$

(B) $\lambda = \frac{p}{h}$

(D) $\lambda = h \cdot mv$

উত্তৰ: (A) $\lambda = \frac{h}{p} = \frac{h}{mv}$

ব্যাখ্যা: গতিশীল যিকোনো কণাৰ সৈতে জড়িত তৰংগদৈৰ্ঘ্য প্লংকৰ ধ্ৰুৱক আৰু ভৰবেগৰ অনুপাতৰ সমান।

৬৭. [Rajasthan : PVT] সূৰ্য আৰু তৰাসমূহত অপৰিসীম শক্তি উৎপাদনৰ মূল উৎস কি?

(A) নিউক্লীয় বিভাজন

(B) নিউক্লীয় সংযোজন

(D) মহাকৰ্ষণিক সংকোচন

উত্তৰ: (B) নিউক্লীয় সংযোজন (Nuclear Fusion)

ব্যাখ্যা: উচ্চ উষ্ণতাত চাৰিটা হাইড্ৰ’জেন নিউক্লিয়াছ সংযুক্ত হৈ এটা সুস্থিৰ হিলিয়াম নিউক্লিয়াছ গঠন কৰাৰ ফলত ভৰ-ক্ষতিৰ সমতুল্য বিপুল শক্তি মুক্ত হয়।

৬৮. [Bihar: BCECE] তেজস্ক্ৰিয় বিঘটনত (Radioactive Decay) এটা \alpha (আলফা) কণা নিৰ্গত হ’লে নিউক্লিয়াছটোৰ পাৰমাণৱিক সংখ্যা আৰু ভৰ সংখ্যা কিমানকৈ সলনি হয়?

(A) পাৰমাণৱিক সংখ্যা ২ কমে আৰু ভৰ সংখ্যা ৪ কমে

(B) পাৰমাণৱিক সংখ্যা ১ বাঢ়ে

(D) কোনো পৰিৱৰ্তন নহয়

উত্তৰ: (A) পাৰমাণৱিক সংখ্যা ২ কমে আৰু ভৰ সংখ্যা ৪ কমে

ব্যাখ্যা: আলফা কণা হৈছে এটা হিলিয়াম নিউক্লিয়াছ $(^4_2\text{He});$ সেয়ে বিঘটনৰ পিছত নিউক্লিয়াছৰ $Z \to Z-2$ আৰু $A \to A-4$ হয়।

৬৯. [Panjab: PVT] হাইজেনবাৰ্গৰ অনিশ্চয়তা নীতিৰ গাণিতিক ৰূপটো কি?

(A) $\Delta x \cdot \Delta p \ge \frac{h}{4\pi}$

(B) $\Delta x \cdot \Delta p \le \frac{h}{2\pi}$

(D) $\Delta x \cdot \Delta v = 0$

উত্তৰ: (A) $\Delta x \cdot \Delta p \ge \frac{h}{4\pi}$

ব্যাখ্যা: এটা সূক্ষ্ম কণাৰ সঠিক স্থান আৰু ভৰবেগ একেসময়তে নিখুঁতভাৱে নিৰ্ণয় কৰাটো অসম্ভৱ।

৭০. [Odisha: OUAT] ব’ৰৰ পৰমাণু আৰ্হি মতে হাইড্ৰ’জেন পৰমাণুৰ স্থিৰ কক্ষপথত ঘূৰি থকা ইলেক্ট্ৰনৰ কৌণিক ভৰবেগ কিহৰ অখণ্ড গুণিতক?

(A) $\frac{h}{2\pi}$

(B) $\frac{h}{\pi}$

D) $\frac{h^2}{2\pi}$

উত্তৰ: (A) $\frac{h}{2\pi}$

ব্যাখ্যা: ব’ৰৰ কোৱাণ্টাম চৰ্ত মতে $L = mvr = \frac{nh}{2\pi}$ , য’ত n = 1, 2, 3…।

৭১. [WB : EVETS] আইনষ্টাইনৰ বিখ্যাত ভৰ-শক্তি তুল্যতা সমীকৰণটো কি?

(A) $E = mc^2$

(B) $E = \frac{1}{2}mv^2$

(D) E = mgh

উত্তৰ: (A) $E = mc^2$

ব্যাখ্যা: ভৰ আৰু শক্তি পৰস্পৰ ৰূপান্তৰযোগ্য; m পৰিমাণৰ ভৰ ধ্বংস হ’লে $E = mc^2$ শক্তি উৎপন্ন হয়।

৭২. [MP: PV&FT] এটা তেজস্ক্ৰিয় মৌলৰ অৰ্ধায়ু $(Half-life, T_{1/2})$ আৰু ক্ষয় ধ্ৰুৱক $(\lambda)$ ৰ মাজৰ সম্পৰ্ক কি?

(A) $T_{1/2} = \frac{0.693}{\lambda}$

(B) $T_{1/2} = 0.693 \lambda$

(D) $T_{1/2} = \lambda^2$

উত্তৰ: (A) $T_{1/2} = \frac{0.693}{\lambda}$

ব্যাখ্যা: তেজস্ক্ৰিয় বিঘটনৰ সূত্ৰ $N = N_0 e^{-\lambda t}$ ৰ পৰা $N = N_0/2$ হ’লে $T_{1/2} = \frac{\ln 2}{\lambda} \approx \frac{0.693}{\lambda}।$

গোট ১০: অৰ্ধ-পৰিবাহী আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স (Semiconductors & Digital Electronics)

৭৩. [Assam: CEE / Pre-Vet] বিশুদ্ধ চিলিকন বা জাৰ্মেনিয়ামত পঞ্চযোজী (যেনে ফছফৰাছ বা আৰ্চেনিক) অপদ্ৰব্য মিহলালে কি ধৰণৰ অপ্ৰাকৃতিক অৰ্ধপৰিবাহী গঠিত হয়?

(A) n-প্ৰকাৰ (n-type)

(B) p-প্ৰকাৰ (p-type)

(D) অতি-পৰিবাহী

উত্তৰ: (A) n-প্ৰকাৰ (n-type)

ব্যাখ্যা: পঞ্চযোজী পৰমাণুৱে এটা অতিৰিক্ত মুক্ত ইলেক্ট্ৰন দান কৰে, সেয়ে সংখ্যাগৰিষ্ঠ আধান বাহক হিচাপে ইলেক্ট্ৰন থকা n-প্ৰকাৰ অৰ্ধপৰিবাহী সৃষ্টি হয়।

৭৪. [Kerala: KEAM] p-n সংযোগ ডায়’ডত ফৰৱাৰ্ড বায়াস (Forward Bias) প্ৰয়োগ কৰিলে নিৰ্বাসন স্তৰৰ (Depletion layer) প্ৰস্থ কি হয়?

(A) বৃদ্ধি পায়

(B) হ্ৰাস পায়

(D) অসীম হয়

উত্তৰ: (B) হ্ৰাস পায় (Decreases)

ব্যাখ্যা: ফৰৱাৰ্ড বায়াসে আভ্যন্তৰীণ বাধা বিভৱক হ্ৰাস কৰে, ফলত নিৰ্বাসন স্তৰ পাতল হৈ প্ৰবাহ সহজে পাৰ হয়।

৭৫. [Rajasthan: PVT] পৰিৱৰ্তী প্ৰবাহক (AC) একমুখী প্ৰবাহলৈ (DC) ৰূপান্তৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিটো কি?

(A) এম্প্লিফায়াৰ

(B) একমুখীকাৰক

(D) মডুলেটৰ

উত্তৰ: (B) একমুখীকাৰক বা ৰেক্টিফায়াৰ (Rectifier)

ব্যাখ্যা: ডায়’ডৰ একমুখী বিদ্যুৎ পৰিবহণ ধৰ্মক ব্যৱহাৰ কৰি AC ক DC লৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হয়।

৭৬. [Bihar : BCECE] পাৰমার্থিক শূণ্য উষ্ণতাত $(0\text{ K})$ এটা বিশুদ্ধ অৰ্ধপৰিবাহীয়ে কি হিচাপে আচৰণ কৰে?

(A) সুপৰিবাহী

(B) অপৰিবাহী

(D) ডায়’ড

উত্তৰ: (B) অপৰিবাহী বা অন্তৰক (Insulator)

ব্যাখ্যা: $0\text{ K}$ উষ্ণতাত কোনো সহযোজী বান্ধনি ভাঙি মুক্ত ইলেক্ট্ৰন নোলায়, ফলত চালন বেণ্ড সম্পূৰ্ণ খালী হৈ থাকে।

৭৭. [Panjab: PVT] তলৰ কোনটো লজিক গেটক “সাৰ্বজনীন গেট” (Universal Gate) বুলি কোৱা হয়?

(A) AND

(B) OR

(D) NOT

উত্তৰ: (C) NAND আৰু NOR

ব্যাখ্যা: কেৱল NAND বা NOR গেটৰ পুনৰাবৃত্তি কৰি যিকোনো মৌলিক গেট (AND, OR, NOT) তৈয়াৰ কৰিব পাৰি।

৭৮. [Odisha: OUAT] এটা জেনাৰ ডায়’ডক (Zener diode) বৰ্তনীসমূহত সদায় কি বায়াসত সংযোগ কৰা হয়?

(A) ফৰৱাৰ্ড বায়াস

(B) ৰিভাৰ্ছ বায়াস (Reverse Bias)

(D) যিকোনো ধৰণে

উত্তৰ: (B) ৰিভাৰ্ছ বায়াস (Reverse Bias)

ব্যাখ্যা: জেনাৰ ব্ৰেকডাউন অঞ্চলত ৰিভাৰ্ছ বায়াসত ডায়’ডটোৰ বিভৱভেদ ধ্ৰুৱক হৈ থাকে বাবে ইয়াক বিভৱ নিয়ন্ত্ৰক (Voltage Regulator) হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

৭৯. [WB : EVETS] p-প্ৰকাৰৰ অৰ্ধপৰিবাহীত সংখ্যাগৰিষ্ঠ আধান বাহক (Majority carriers) কি?

(A) মুক্ত ইলেক্ট্ৰন

(B) হ’ল

(D) প্ৰটন

উত্তৰ: (B) হ’ল বা ধনাত্মক ৰিক্ততা (Holes)

ব্যাখ্যা: ত্ৰিযোজী অপদ্ৰব্য (যেনে বৰন, এলুমিনিয়াম) যোগ কৰিলে ইলেক্ট্ৰনৰ নাটনি হৈ ধনাত্মক আধানৰ দৰে আচৰণ কৰা হ’ল সৃষ্টি হয়।

৮০. [MP: PV&FT] পোহৰ নিঃসৰণকাৰী ডায়’ডে (LED) কোন বায়াসত পোহৰ নিৰ্গত কৰে?

(A) ফৰৱাৰ্ড বায়াস

(B) ৰিভাৰ্ছ বায়াস

(D) কোনো বায়াস নালাগে

উত্তৰ: (A) ফৰৱাৰ্ড বায়াস (Forward Bias)

ব্যাখ্যা: ফৰৱাৰ্ড বায়াসত ইলেক্ট্ৰন আৰু হ’লৰ পুনৰ্মিলন (Recombination) ঘটি ফ’টন আকাৰে পোহৰ নিৰ্গত হয়।

গোট ১১: ব্যৱহাৰিক পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু পশু চিকিৎসা সম্পৰ্কীয় সঁজুলি (Applied & Bio-Medical Physics)

৮১. [Assam: CEE / Pre-Vet] পশুৰ শৰীৰত অন্তৰ্ভাগৰ ছৱি তুলিবলৈ ব্যৱহৃত আল্ট্ৰাছ’ন’গ্ৰাফীত (USG) কি ভৌতিক পৰিঘটনা ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

(A) অতিশব্দৰ প্ৰতিধ্বনি

(B) এক্স-ৰে’ বিকিৰণ

(D) আলোক বিদ্যুৎ ক্ৰিয়া

উত্তৰ: (A) অতিশব্দৰ প্ৰতিধ্বনি (Piezoelectric ultrasound reflection)

ব্যাখ্যা: পিজ’ইলেক্ট্ৰিক স্ফটিকে উচ্চ কম্পনাংকৰ অতিশব্দ পঠায় আৰু বিভিন্ন কলাৰ ঘনত্ব অনুসৰি প্ৰতিধ্বনিত তৰংগ কম্পিউটাৰত ছবি ৰূপে ধৰা পৰে।

৮২. [Kerala: KEAM] তেজ আৰু গাখীৰৰ পৰা প্লাজমা বা ক্ৰীম পৃথক কৰিবলৈ লেবৰেটৰীত ব্যৱহৃত চেন্ট্ৰিফিউজ মেচিনত কি বল প্ৰয়োগ হয়?

(A) অভিকেন্দ্ৰিক বলৰ সমান্তৰালভাৱে অপকেন্দ্ৰিক প্ৰভাৱ

(B) মহাকৰ্ষণ বল

(D) সান্দ্ৰতা

উত্তৰ: (A) অভিকেন্দ্ৰিক বলৰ সমান্তৰালভাৱে অপকেন্দ্ৰিক প্ৰভাৱ (Centrifugal effect)

ব্যাখ্যা: ক্ষিপ্ৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে গধূৰ কণিকাবোৰ কেন্দ্ৰৰ পৰা আঁতৰি বাহিৰলৈ গতি কৰে আৰু তলত জমা হয়।

৮৩. [Rajasthan: PVT] চিকিৎসা বিজ্ঞানত ভগা হাড় চিনাক্ত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এক্স-ৰে’ (X-rays) কি প্ৰকাৰৰ তৰংগ? (A) যান্ত্ৰিক অনুদৈৰ্ঘ্য তৰংগ

(B) চুটি তৰংগদৈৰ্ঘ্যৰ বিদ্যুৎ-চুম্বকীয় তৰংগ

(D) শব্দ তৰংগ

উত্তৰ: (B) চুটি তৰংগদৈৰ্ঘ্যৰ বিদ্যুৎ-চুম্বকীয় তৰংগ (Electromagnetic wave)

ব্যাখ্যা: উচ্চ শক্তিৰ দ্ৰুতবেগী ইলেক্ট্ৰনে কঠিন ধাতুক আঘাত কৰিলে $0.01\text{ to }10\text{ nm}$ তৰংগদৈৰ্ঘ্যৰ এক্স-ৰে’ বিকিৰিত হয়।

৮৪. [Bihar: BCECE] চকুৰ ভিতৰৰ চাপ (Intraocular Pressure) জোখা যন্ত্ৰ ট’ন’মিটাৰ (Tonometer) কি নীতিৰ ওপৰত কাম কৰে?

(A) বল আৰু চাপৰ নীতি

(B) ডপলাৰ নীতি

(D) গতিশক্তিৰ নীতি

উত্তৰ: (A) বল আৰু চাপৰ নীতি (P = F/A)

ব্যাখ্যা: কৰ্ণিয়াৰ ওপৰত প্ৰয়োগ কৰা সামান্য বল আৰু চকুৰ পৃষ্ঠৰ প্ৰতিৰোধক জোখ লৈ গ্ল’ক’মা ৰোগ ধৰা পেলোৱা হয়।

৮৫. [Panjab: PVT] MRI (Magnetic Resonance Imaging) পৰীক্ষাত এক্স-ৰে’ৰ সলনি কি ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

(A) শক্তিশালী চুম্বকক্ষেত্ৰ আৰু ৰেডিঅ’ তৰংগ (Strong Magnetic Field & RF Waves)

(B) আলফা কণা

(D) বিটা বিকিৰণ

উত্তৰ: (A) শক্তিশালী চুম্বকক্ষেত্ৰ আৰু ৰেডিঅ’ তৰংগ (Strong Magnetic Field & RF Waves)

ব্যাখ্যা: দেহৰ কলাত থকা হাইড্ৰ’জেন প্ৰটনসমূহৰ চৌম্বকীয় স্পিনক ৰেডিঅ’ তৰংগৰে অনুৰণিত কৰি নিৰাপদ ত্ৰিমাত্ৰিক ছবি লোৱা হয়।

৮৬. [Odisha : OUAT] তৰল নাইট্ৰ’জেন ক্ৰায়’প্ৰিজাৰ্ভেচন $(-196^\circ\text{C})$ কেন্দ্ৰসমূহত উষ্ণতা সঠিক জোখ ল’বলৈ কি থাৰ্ম’মিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

(A) পাৰা থাৰ্ম’মিটাৰ

(B) প্লাটিনাম ৰোধ থাৰ্ম’মিটাৰ

(D) এলক’হল থাৰ্ম’মিটাৰ

উত্তৰ: (B) প্লাটিনাম ৰোধ থাৰ্ম’মিটাৰ বা থাৰ্ম’কাপল (Resistance Thermometer)

ব্যাখ্যা: পাৰা $-39^\circ\text{C}$ ত গোট মাৰে, সেয়ে অতি নিম্ন উষ্ণতা জুখিবলৈ বৈদ্যুতিক ৰোধ বা চিবেক প্ৰভাৱভিত্তিক থাৰ্ম’কাপল ব্যৱহাৰ হয়।

গোট ১২: গাণিতিক আৰু আঙ্কিক সমস্যা (Conceptual & Numerical Problems)

৮৭. [Assam : CEE / Pre-Vet] $2\text{ kg}$ ভৰৰ এটা বস্তু $10\text{ m}$ উচ্চতাৰ পৰা তললৈ সৰি পৰিলে মাটিত খুন্দা মৰাৰ ঠিক পূৰ্বমুহূৰ্তত ইয়াৰ গতিশক্তি কিমান হ’ব? $(g = 9.8\text{ m/s}^2)$

(A) 98 J

(B) 196 J

(D) 392 J

উত্তৰ: (B) 196 J

ব্যাখ্যা: শক্তি সংৰক্ষণ নীতি মতে মাটি পোৱাৰ মুহূৰ্তৰ গতিশক্তি = প্ৰাৰম্ভিক স্থিতি শক্তি। $K = mgh = 2 \times 9.8 \times 10 = 196\text{ Joules}।$

৮৮. [Kerala: KEAM] এটা $60\text{ W}$ ৰ বৈদ্যুতিক বাল্ব দৈনিক ৫ ঘণ্টাকৈ ৩০ দিন জ্বলালে কিমান ইউনিট (kWh) বিদ্যুৎ খৰচ হ’ব?

(A) ৯ ইউনিট

(B) ৯০ ইউনিট

(D) ৩ ইউনিট

উত্তৰ: (A) ৯ ইউনিট (9 kWh)

ব্যাখ্যা: শক্তি $E = \frac{P \times t \times \text{দিন}}{1000} = \frac{60 \times 5 \times 30}{1000} = \frac{9000}{1000} = 9\text{ kWh (বা ইউনিট)}।$

৮৯. [Rajasthan: PVT] $2\,\Omega, 3\,\Omega$ আৰু $6\,\Omega$ ৰ তিনিটা ৰোধক সমান্তৰালভাৱে সংযোগ কৰিলে তুল্য ৰোধ (Equivalent Resistance) কিমান হ’ব?

(A) $11\,\Omega$

(B) $1\,\Omega$

(D) $0.5\,\Omega$

উত্তৰ: (B) $1\,\Omega$

ব্যাখ্যা: $\frac{1}{R_p} = \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{6} = \frac{3+2+1}{6} = \frac{6}{6} = 1 \implies R_p = 1\,\Omega।$

৯০. [Bihar: BCECE] এখন গাড়ীয়ে যাত্ৰাপথৰ প্ৰথম আধা দূৰত্ব $40\text{ km/h}$ আৰু দ্বিতীয় আধা দূৰত্ব $60\text{ km/h}$ বেগেৰে অতিক্ৰম কৰিলে গড় বেগ কিমান?

(A) $50\text{ km/h}$

(B) $48\text{ km/h}$

(D) $45\text{ km/h}$

উত্তৰ: (B) $48\text{ km/h}$

ব্যাখ্যা: দূৰত্ব সমান হ’লে গড় বেগ $v_{\text{avg}} = \frac{2 v_1 v_2}{v_1 + v_2} = \frac{2 \times 40 \times 60}{40 + 60} = \frac{4800}{100} = 48\text{ km/h}।$

৯১. [Panjab: PVT] এটা বিদ্যুৎ আধান $q = 2\text{ C} ক 10\text{ V}$ বিভৱভেদৰ এটা বিন্দুৰ পৰা $30\text{ V}$ বিভৱভেদৰ বিন্দুলৈ নিবলৈ কিমান কাৰ্য কৰিব লাগিব?

(A) 20 J

(B) 40 J

(D) 10 J

উত্তৰ: (B) 40 J

ব্যাখ্যা: কাৰ্য $W = q \Delta V = q(V_2 – V_1) = 2 \times (30 – 10) = 2 \times 20 = 40\text{ Joules}।$

৯২. [Odisha: OUAT] যদি কোনো গোলকৰ ব্যাসাৰ্ধ জোখাত ১% ত্ৰুটি হয়, তেন্তে ইয়াৰ আয়তন জোখাত হোৱা শতাংশ ত্ৰুটি কিমান?

(A) ১%

(B) ৩%

(D) ০.৩৩%

উত্তৰ: (B) ৩%

ব্যাখ্যা: আয়তন $V = \frac{4}{3}\pi r^3।$ সেয়ে ভগ্নাংশিক ত্ৰুটি $\frac{\Delta V}{V} = 3\frac{\Delta r}{r} = 3 \times 1\% = 3\%।$

৯৩. [Odisha: EVETS] $100\text{ g}$ ভৰৰ এটা বস্তুৰ গতিশক্তি $50\text{ J}$ হ’লে ইয়াৰ ভৰবেগ কিমান?

(A) $3.16\text{ kg}\cdot\text{m/s}$

(B) $10\text{ kg}\cdot\text{m/s}$

(D) $5\text{ kg}\cdot\text{m/s}$

উত্তৰ: (A) $3.16\text{ kg}\cdot\text{m/s}$

ব্যাখ্যা: $p = \sqrt{2mK} = \sqrt{2 \times 0.1\text{ kg} \times 50\text{ J}} = \sqrt{10} \approx 3.16\text{ kg}\cdot\text{m/s}।$

৯৪. [MP: PV&FT] এটা লিফ্ট $2\text{ m/s}^2$ ত্বৰণেৰে তললৈ নামি থকা অৱস্থাত তাত থকা $50\text{ kg}$ ভৰৰ মানুহ এজনৰ আপাত ওজন কিমান হ’ব? $(g = 9.8\text{ m/s}^2)$

(A) 490 N

(B) 390 N

(D) শূণ্য

উত্তৰ: (B) 390 N

ব্যাখ্যা: নিম্নমুখী ত্বৰণত আপাত ওজন $W = m(g – a) = 50 \times (9.8 – 2) = 50 \times 7.8 = 390\text{ N}।$

৯৫. [Assam: CEE / Pre-Vet] এখন গাড়ীৰ গতিবেগ দ্বিগুণ কৰিলে ইয়াক ব্ৰেক মাৰি ৰখাবলৈ প্ৰয়োজনীয় দূৰত্ব (Stopping Distance) কিমান গুণ হ’ব?

(A) দুগুণ

(B) চাৰিগুণ

(D) একেই থাকিব উত্তৰ: (B) চাৰিগুণ (4 times)

ব্যাখ্যা: $v^2 = u^2 – 2as \implies s = \frac{u^2}{2a}।$ যিহেতু $s \propto u^2,$ বেগ দুগুণ কৰিলে ৰখোৱা দূৰত্ব চাৰিগুণ হ’ব।

৯৬. [Kerala: KEAM] $10\text{ cm}$ ফ’কাছ দৈৰ্ঘ্যৰ উত্তল দাপোণৰ সন্মুখত বস্তু এটা $10\text{ cm}$ দূৰত্বত ৰাখিলে প্ৰতিবিম্বৰ স্থান ক’ত হ’ব?

(A) দাপোণৰ পিছফালে $5\text{ cm}$ দূৰত্বত

(B) দাপোণৰ সন্মুখত $10\text{ cm}$ দূৰত্বত

উত্তৰ: (A) দাপোণৰ পিছফালে 5\text{ cm} দূৰত্বত

ব্যাখ্যা: $\frac{1}{v} + \frac{1}{u} = \frac{1}{f} \implies \frac{1}{v} + \frac{1}{-10} = \frac{1}{+10} \implies \frac{1}{v} = \frac{2}{10} \implies v = +5\text{ cm}$ (ভাৰ্চুৱেল আৰু দাপোণৰ পিছত)।

৯৭. [Kerala: PVT] কাঁচৰ প্ৰতিসৰণাংক \mu = 1.5 হ’লে কাঁচৰ ভিতৰত পোহৰৰ বেগ কিমান?

(A) $3 \times 10^8\text{ m/s}$

(B) $2 \times 10^8\text{ m/s}$

(D) $2.5 \times 10^8\text{ m/s}$

উত্তৰ: (B) $2 \times 10^8\text{ m/s}$

ব্যাখ্যা: $v = \frac{c}{\mu} = \frac{3 \times 10^8}{1.5} = 2 \times 10^8\text{ m/s}।$

৯৮. [Bihar BCECE] এটা তেজস্ক্ৰিয় পদাৰ্থৰ অৰ্ধায়ু ৫ দিন হ’লে ২০ দিনৰ পাছত তাৰ কিমান অংশ অবিঘটিত অৱস্থাত থাকিব?

(A) $\frac{1}{2}$

(B) $\frac{1}{4}$

(D) $\frac{1}{8}$

উত্তৰ: (C) $\frac{1}{16}$

ব্যাখ্যা: অৰ্ধায়ুৰ সংখ্যা $n = \frac{t}{T_{1/2}} = \frac{20}{5} = 4$ । অবশিষ্ট ভগ্নাংশ $= \left(\frac{1}{2}\right)^n = \left(\frac{1}{2}\right)^4 = \frac{1}{16}।$

৯৯. [Panjab :PVT] $1000\text{ W}$ ৰ হিটাৰ এটা ২ ঘণ্টা ব্যৱহাৰ কৰিলে কিমান জুল শক্তি তাপলৈ ৰূপান্তৰিত হ’ব?

(A) $2 \times 10^3\text{ J}$

(B) $7.2 \times 10^6\text{ J}$

(D) $1.8 \times 10^6\text{ J}$

উত্তৰ: (B) $7.2 \times 10^6\text{ J}$

ব্যাখ্যা: শক্তি $E = P \times t = 1000\text{ W} \times (2 \times 3600\text{ s}) = 7,200,000\text{ J} = 7.2 \times 10^6\text{ J}।$

১০০. [Assam : CEE – Pre-Veterinary Entrance] বিদ্যুৎ-চুম্বকীয় বৰ্ণালীৰ তলৰ কোনটো বিকিৰণৰ তৰংগদৈৰ্ঘ্য আটাইতকৈ চুটি আৰু শক্তি সৰ্বাধিক?

(A) ৰেডিঅ’ তৰংগ

(B) দৃশ্যমান পোহৰ

(D) মাইক্ৰ’ৱেভ

উত্তৰ: (C) গামা ৰশ্মি $(\gamma-rays)$

ব্যাখ্যা: $E = \frac{hc}{\lambda}।$ গামা ৰশ্মিৰ তৰংগদৈৰ্ঘ্য আটাইতকৈ কম $(< 10^{-12}\text{ m})$ হোৱা বাবে ইয়াৰ ফ’টনৰ শক্তি আৰু ভেদ ক্ষমতা সৰ্বাধিক।