100 PYQ : MCQ on Biology of various exams in Assamese

পশু চিকিৎসা প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (Pre-Veterinary Test / AIPVT / NEET / State CET) আৰু পেৰা-ভেটেৰিনাৰী/পশু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ভেটি নিৰ্ধাৰণ কৰা জীৱবিজ্ঞান (Biology – Botany & Zoology) বিষয়ৰ বিগত বৰ্ষৰ প্ৰশ্নৰ ভিত্তিত ১০০ টা গুৰুত্বপূৰ্ণ MCQ তলত অসমীয়াত আগবঢ়োৱা হ’ল:

গোট ১: কোষ জীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ-অণু (Cell Biology & Biomolecules)

১. কোষৰ কোনটো অংগাণুক “কোষৰ শক্তিঘৰ” (Powerhouse of the cell) বোলা হয়? [Assam :CEE / প্ৰাক-পশু চিকিৎসা প্ৰৱেশ]

(A) গলগি অপাৰেটাছ

(B) মাইট’কণ্ড্ৰিয়া

(D) লাইচ’জম

উত্তৰ: (B) মাইট’কণ্ড্ৰিয়া

ব্যাখ্যা: মাইট’কণ্ড্ৰিয়াত ক্ৰেবছ চক্ৰ আৰু অক্সিডেটিভ ফছফ’ৰাইলেচনৰ জৰিয়তে ATP ৰূপত জৈৱিক শক্তি উৎপন্ন হয়।

২. কোষ বিভাজনৰ কোনটো দশাত ক্ৰম’জমসমূহ বিষুৱীয় অঞ্চলত (Metaphasic plate) সজ্জিত হয়? [Rajasthan :PVT – Pre-Veterinary Test]

(A) প্ৰ’ফেজ

(B) মেটাফেজ

(D) টেল’ফেজ

উত্তৰ: (B) মেটাফেজ

ব্যাখ্যা: মেটাফেজ দশাত ক্ৰম’জমবোৰ স্পষ্ট দেখা যায় আৰু ইহঁতৰ কাইনেট’ক’ৰৰ লগত স্পিণ্ডিল ফাইবাৰ সংলগ্ন হৈ বিষুৱীয় অঞ্চলত শাৰী পাতে।

৩. প্ৰটিনৰ প্ৰাথমিক গঠনত এমাইন’ এচিডসমূহ কি বান্ধনিৰে সংলগ্ন হৈ থাকে? [Kerala :KEAM – Veterinary Stream]

(A) পেপটাইড বান্ধনি

(B) গ্লাইক’চাইদিক বান্ধনি

(D) হাইড্ৰ’জেন বান্ধনি

উত্তৰ: (A) পেপটাইড বান্ধনি (Peptide bond)

ব্যাখ্যা: এটা এমাইন’ এচিডৰ $-\text{COOH}$ গোট আৰু আন এটাৰ $-\text{NH}_2$ গোটৰ মাজত পানী নিৰ্গমন হৈ সমযোজী পেপটাইড বান্ধনি $(-\text{CO}-\text{NH}-)$ গঢ়ি উঠে।

৪. তলৰ কোনটো নাইট্ৰ’জেনযুক্ত ক্ষাৰক RNA ত থাকে কিন্তু DNA ত নাথাকে? [Bihar :BCECE – Animal Husbandry & Veterinary]

(A) এডেনিন

(B) চাইট’চিন

(D) থাইমিন

উত্তৰ: (C) ইউৰাচিল

ব্যাখ্যা: DNA ত থাইমিন থাকে, কন্তু RNA ত থাইমিনৰ ঠাইত ইউৰাচিল (Uracil) পোৱা যায়।

৫. কোষৰ “আত্মঘাতী মোনা” (Suicidal bag) বুলি কাক জনা যায়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পঞ্জাৱ PMET / PVT]

(A) ৰাইব’জম

(B) লাইচ’জম

(D) চেণ্ট্ৰ’জম

উত্তৰ: (B) লাইচ’জম

ব্যাখ্যা: লাইচ’জমত হাইড্ৰ’লাইটিক পাচক উৎসেচক থাকে, যিয়ে কোষৰ ক্ষতি হ’লে ফাটি গৈ সমগ্ৰ কোষটোক ধ্বংস কৰি পেলাব পাৰে।

৬. মিঅ’চিছ কোষ বিভাজনৰ ক্ৰছিং অভাৰ (Crossing over) কোনটো উপ-দশাত সংঘটিত হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ওড়িশা OUAT – Veterinary Entrance]

(A) লেপ্ট’টিন

(B) জাইগ’টিন

(D) ডিপ্ল’টিন

উত্তৰ: (C) পেকাইটিন

ব্যাখ্যা: প্ৰ’ফেজ-১ ৰ পেকাইটিন দশাত নন-চিষ্টাৰ ক্ৰমেটিডৰ মাজত জিনীয় অংশৰ আদান-প্ৰদান (Recombination) ঘটে।

৭. উদ্ভিদৰ কোষবেৰৰ মুখ্য উপাদান কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পশ্চিমবংগ WBJEE – EVETS]

(A) কাইটিন

(B) চেলুলোজ

(D) গ্লাইক’জেন

উত্তৰ: (B) চেলুলোজ

ব্যাখ্যা: উদ্ভিদৰ কোষবেৰ চেলুলোজ, হেমিসেলুলোজ আৰু পেকটিন নামৰ পলিচেকাৰাইডেৰে গঠিত।

৮. তৰল মোজাইক মডেল (Fluid Mosaic Model) কোনে আগবঢ়াইছিল? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মধ্যপ্ৰদেশ PV&FT]

(A) ৰবাৰ্ট হুক

(B) চিংগাৰ আৰু নিকলচন

(D) ৱাটছন আৰু ক্ৰিক

উত্তৰ: (B) চিংগাৰ আৰু নিকলচন

ব্যাখ্যা: ১৯৭২ চনত এচ. জে. চিংগাৰ আৰু জি. এল. নিকলচনে প্লাজমা আৱৰণৰ তৰল মোজাইক মডেল উপস্থাপন কৰিছিল।

৯. উৎসেচক (Enzymes) ৰাসায়নিকভাৱে মূলতঃ কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: হাৰিয়ানা VLDA / Pre-Vet]

(A) চৰ্বি

(B) প্ৰটিন

(D) ষ্টেৰয়েড

উত্তৰ: (B) প্ৰটিন

ব্যাখ্যা: প্ৰায় সকলো উৎসেচকেই ত্ৰিমাত্ৰিক ভাঁজ থকা গোলকীয় প্ৰটিন (Globular protein); অৱশ্যে কিছুমান ব্যতিক্ৰম যেনে ৰাইব’জাইম (RNA)।

১০. প্ৰ’কেৰিয়টিক কোষৰ ৰাইব’জমৰ আকৃতি কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: উত্তৰাখণ্ড Pre-Veterinary Test]

(A) 70S

(B) 80S

(D) 50S

উত্তৰ: (A) 70S

ব্যাখ্যা: বেক্টেৰিয়া তথা প্ৰ’কেৰিয়টত 70S (50S + 30S) ৰাইব’জম থাকে, আনহাতে ইউকেৰিয়টৰ চাইট’প্লাজমত 80S ৰাইব’জম থাকে।

১১. কোনটো কোষীয় অংগাণু প্ৰটিন সংশ্লেষণৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰ? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: গুজৰাট Kamdhenu University Entrance]

(A) মসৃণ এণ্ড’প্লাজমীয় জালিকা (SER)

(B) ৰাইব’জম

(D) ভেকুঅ’ল

উত্তৰ: (B) ৰাইব’জম

ব্যাখ্যা: ৰাইব’জমে mRNA ক পঢ়ি এমাইন’ এচিডৰ শৃংখল গঠন কৰি প্ৰটিন তৈয়াৰ কৰে।

১২. DNA ৰ দ্বি-সূত্ৰী সৰ্পিলাকাৰ গঠনত এডেনিনে থাইমিনৰ লগত কেইটা হাইড্ৰ’জেন বান্ধনি গঠন কৰে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মহাৰাষ্ট্ৰ MHT-CET – BVSc Stream]

(A) ১ টা

(B) ২ টা

(D) ৪ টা

উত্তৰ: (B) ২ টা

ব্যাখ্যা: এডেনিন আৰু থাইমিনৰ মাজত দুটা $(\text{A}=\text{T})$ আৰু গুৱানিন আৰু চাইট’চিনৰ মাজত তিনিটা $(\text{G}\equiv\text{C})$ হাইড্ৰ’জেন বান্ধনি থাকে।

গোট ২: প্ৰাণী শৰীৰতত্ব (Animal Physiology)

১৩. স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ যকৃতত ইউৰিয়া উৎপাদন হোৱা চক্ৰটোক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: অসম CEE / প্ৰাক-পশু চিকিৎসা প্ৰৱেশ]

(A) ক্ৰেবছ চক্ৰ

(B) অৰ্নিথিন চক্ৰ

(D) গ্লাইক’লাইছিছ

উত্তৰ: (B) অৰ্নিথিন চক্ৰ (Ornithine cycle)

ব্যাখ্যা: যকৃতত ক্ষতিকাৰক এমোনিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড লগ লাগি অৰ্নিথিন চক্ৰৰ জৰিয়তে ইউৰিয়ালৈ ৰূপান্তৰিত হয়।

১৪. মানুহ আৰু স্তন্যপায়ীৰ বৃক্কৰ গঠনগত আৰু কাৰ্যগত একক কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: কেৰেলা KEAM – Veterinary]

(A) নিউৰন

(B) নেফ্ৰন

(D) হেপাট’চাইট

উত্তৰ: (B) নেফ্ৰন

ব্যাখ্যা: নেফ্ৰন হৈছে বৃক্কৰ মূত্ৰ উৎপাদন আৰু পৰিস্ৰাৱণ কৰা মূল কাৰ্যক্ষম একক।

১৫. স্তন্যপায়ীৰ তেজৰ লোহিত ৰক্তকণিকাত (RBC) অক্সিজেন কঢ়িওৱা ৰঞ্জক পদাৰ্থটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ৰাজস্থান PVT]

(A) মায়’গ্লবিন

(B) হিম’গ্লবিন

(D) ক্ল’ৰ’ফিল

উত্তৰ: (B) হিম’গ্লবিন

ব্যাখ্যা: হিম’গ্লবিনৰ প্ৰতিটো অণুত চাৰিটা হিম (\text{Fe}^{2+}) গোট থাকে, যিয়ে চাৰিটা \text{O}_2 অণু কঢ়িয়াব পাৰে।

১৬. পাকস্থলীৰ পেৰাইটেল বা অক্সিণ্টিক কোষে কি ক্ষৰণ কৰে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: বিহাৰ BCECE – Pre-Vet]

(A) পেপচিন’জেন

(B) হাইড্ৰ’ক্লৰিক এচিড

(D) ট্ৰিপচিন

উত্তৰ: (B) হাইড্ৰ’ক্লৰিক এচিড (HCl) আৰু ইনট্ৰিনচিক ফেক্টৰ

ব্যাখ্যা: পেৰাইটেল কোষে খাদ্য হজম আৰু বেক্টেৰিয়া মাৰিবলৈ $\text{HCl}$ আৰু ভিটামিন $\text{B}_{12}$ শোষণৰ বাবে কেচলছ ইনট্ৰিনচিক ফেক্টৰ ক্ষৰণ কৰে।

১৭. ৰক্তনলীৰ ভিতৰত তেজ গোট মৰাত বাধা দিয়া প্ৰাকৃতিক এণ্টি-ক’য়াগুলেন্টবিধ কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পঞ্জাৱ PVT]

(A) থ্ৰম্বিন

(B) হেপাৰিন

(D) প্ৰ’থ্ৰম্বিন

উত্তৰ: (B) হেপাৰিন (Heparin)

ব্যাখ্যা: বেচ’ফিল আৰু মাষ্ট কোষে ক্ষৰণ কৰা হেপাৰিনে তেজৰ স্বাভাৱিক প্ৰবাহ অক্ষুণ্ণ ৰাখে।

১৮. আইলেটছ অৱ লেঙ্গাৰহেন্সৰ বিটা ( $\beta$ ) কোষে কি হৰম’ন ক্ষৰণ কৰে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ওড়িশা OUAT – Veterinary]

(A) গ্লুকাগন

(B) ইনচুলিন

(D) থাইৰক্সিন

উত্তৰ: (B) ইনচুলিন

ব্যাখ্যা: ইনচুলিনে তেজৰ অতিৰিক্ত গ্লুক’জক গ্লাইক’জেনলৈ ৰূপান্তৰ কৰি তেজত চেনিৰ পৰিমাণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।

১৯. হৃদযন্ত্ৰৰ দ্বি-পত্ৰক কপাটিকা (Bicuspid / Mitral valve) ক’ত অৱস্থিত? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পশ্চিমবংগ WBJEE – EVETS]

(A) সোঁ অলিন্দ আৰু সোঁ নিলয়ৰ মাজত

(B) বাওঁ অলিন্দ আৰু বাওঁ নিলয়ৰ মাজত

(D) বাওঁ নিলয় আৰু এওৰ্টাৰ মাজত

উত্তৰ: (B) বাওঁ অলিন্দ আৰু বাওঁ নিলয়ৰ মাজত

ব্যাখ্যা: বাওঁ অলিন্দৰ পৰা বাওঁ নিলয়লৈ বিশুদ্ধ তেজৰ বিপৰীতমুখী প্ৰবাহ ৰোধ কৰে মাইট্ৰেল কপাটিকাই।

২০. পেশী সংকোচনৰ বাবে আটাইতকৈ প্ৰয়োজনীয় আয়নটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মধ্যপ্ৰদেশ PV&FT]

(A) $\text{Na}^+$

(B) $\text{Ca}^{2+}$

(D) $\text{Cl}^-$

উত্তৰ: (B) $\text{Ca}^{2+}$ (কেলচিয়াম)

ব্যাখ্যা: ছাৰ্ক’প্লাজমীয় জালিকাৰ পৰা নিৰ্গত কেলচিয়ামে ট্ৰপ’নিন-C ৰ লগত বান্ধ খাই এক্টিন-মায়’চিনৰ ক্ৰছ-ব্ৰিজ গঠন কৰায়।

২১. [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: হাৰিয়ানা Pre-Vet] মগজুৰ কোনটো অংশই শ্বাস-প্ৰশ্বাস আৰু হৃদস্পন্দনৰ দৰে অনিচ্ছাকৃত কাৰ্যসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে?

(A) চেৰিব্ৰাম

(B) চেৰিভেলাম

(D) থেলামাছ

উত্তৰ: (C) মেদুলা অবলংগাটা (Medulla oblongata)

ব্যাখ্যা: পশ্চাৎ মগজুৰ মেদুলা অবলংগাটাত শ্বসন আৰু হৃদযন্ত্ৰৰ স্বয়ংক্ৰিয় স্নায়ু কেন্দ্ৰ থাকে।

২২. কোনটো হৰম’নৰ অভাৱত ডাায়েবেটিছ ইনচিপিডাছ (Diabetes insipidus) ৰোগ হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: উত্তৰাখণ্ড Pre-Vet]

(A) ইনচুলিন

(B) ভেচ’প্ৰেচিন বা ADH

(D) অক্সিটচিন

উত্তৰ: (B) ভেচ’প্ৰেচিন বা ADH

ব্যাখ্যা: এণ্টি-ডাইইউৰেটিক হৰম’ন (ADH)ৰ অভাৱত বৃক্কৰ নলীত পানী পুনৰশোষণ নোহোৱা হৈ সঘনে পাতল প্ৰস্ৰাৱ হয়।

২৩. কুহুম নথকা বা অতি কম কুহুম থকা স্তন্যপায়ীৰ ডিম্বক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: গুজৰাট Common Entrance]

(A) Microlecithal

(B) Telolecithal

(D) Centrolecithal

উত্তৰ: (A) Microlecithal / Alecithal

ব্যাখ্যা: অমৰা বা জৰায়ুৰ পৰা পোনে পোনে পুষ্টি পোৱা বাবে স্তন্যপায়ীৰ ডিম্বাণুত কুহুম নাথাকে (Alecithal)।

২৪. চকুৰ ৰেটিনাত থকা কোনটো কোষে পোহৰৰ উজ্জ্বলতা আৰু বৰ্ণ (ৰং) চিনাক্ত কৰে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মহাৰাষ্ট্ৰ Veterinary Stream]

(A) ৰড কোষ

(B) ক’ন কোষ

(D) এমাক্ৰাইন কোষ

উত্তৰ: (B) ক’ন কোষ (Cone cells)

ব্যাখ্যা: ক’ন কোষে দিনৰ উজ্জ্বল পোহৰত ৰং দেখাত সহায় কৰে আৰু ৰড কোষে আন্ধাৰত দেখাত সহায় কৰে।

গোট ৩: প্ৰাণী বৈচিত্ৰ্য আৰু বৰ্গীকৰণ (Animal Diversity & Classification)

২৫. পানীকটা নলী তন্ত্ৰ (Water vascular system) তলৰ কোনটো পৰ্বৰ প্ৰাণীৰ বৈশিষ্ট্য?

(A) একাইন’ডাৰ্মাটা

(B) এনিলিডা

(D) আৰ্থ্ৰ’প’ডা

উত্তৰ: (A) একাইন’ডাৰ্মাটা (Echinodermata)

ব্যাখ্যা: তৰামাছ আদি কণ্টকচৰ্মী প্ৰাণীয়ে চলন, খাদ্য ধৰা আৰু শ্বাসকাৰ্যৰ বাবে পানী পৰিবহণ তন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰে।

২৬. অখণ্ড বা অপ্ৰকৃত দেহতন্ত্ৰ (Pseudocoelom) থকা পৰ্বটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: কেৰেলা KEAM]

(A) প্লেটিহেলমিন্থিছ

(B) এছকেলমিন্থিছ

(D) নিডাৰিয়া

উত্তৰ: (B) এছকেলমিন্থিছ / নেমাট’ডা (Nematoda)

ব্যাখ্যা: ঘূৰণীয়া কৃমিৰ দেহগহ্বৰ মেছ’ডাৰ্ম কলাৰে সম্পূৰ্ণ আৱৰা নহয়, সেয়ে ই অপ্ৰকৃত চিল’ম।

২৭. চৰাইৰ দেহত উৰণৰ সুবিধাৰ বাবে বায়ুৰে ভৰি থকা ফোঁপোলা হাড়বোৰক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ৰাজস্থান PVT]

(A) নিউমেটিক হাড়

(B) ঘন হাড়

(D) চিচামইড হাড়

উত্তৰ: (A) Pneumatic bones (নিউমেটিক হাড়)

ব্যাখ্যা: চৰাইৰ হাড়ৰ ভিতৰত বায়ুকোষ সোমাই ওজন পাতল কৰে, যিয়ে উৰাত সহায় কৰে।

২৮. প্ৰাণীজগতৰ আটাইতকৈ বৃহৎ পৰ্বটো (Phylum) কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: বিহাৰ BCECE]

(A) মলাস্কা

(B) আৰ্থ্ৰ’প’ডা

(D) প্ৰট’জ’ৱা

উত্তৰ: (B) আৰ্থ্ৰ’প’ডা (Arthropoda)

ব্যাখ্যা: সন্ধিপদী প্ৰাণীয়ে (পতংগ, কেঁকোৰা ইত্যাদি) পৃথিৱীৰ জ্ঞাত প্ৰাণীৰ প্ৰায় দুই-তৃতীয়াংশ স্থান দখল কৰিছে।

২৯. শিখা কোষ (Flame cells) কোন পৰ্বৰ প্ৰাণীৰ ৰেচন অংগ? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পঞ্জাৱ PVT]

(A) প্লেটিহেলমিন্থিছ

(D) মলাস্কা

উত্তৰ: (A) প্লেটিহেলমিন্থিছ (Platyhelminthes)

ব্যাখ্যা: ফিটা কৃমি আৰু চেপেটা কৃমিয়ে দেহত পানীৰ সমতা ৰক্ষা আৰু ৰেচনৰ বাবে প্ৰ’ট’নেফ্ৰিডিয়া বা শিখা কোষ ব্যৱহাৰ কৰে।

৩০. তলৰ কোনটো প্ৰাণী ডিম্বজ স্তন্যপায়ী (Egg-laying mammal)? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ওড়িশা OUAT]

(A) কেংগাৰু

(B) প্লেটিপাছ

(D) বাদুলি

উত্তৰ: (B) প্লেটিপাছ (Platypus)

ব্যাখ্যা: ডাক-বিল্ড প্লেটিপাছ আৰু একিডনা হৈছে কণী পৰা প্ৰাথমিক স্তন্যপায়ী (Monotremata)।

৩১. [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পশ্চিমবংগ EVETS]

জোকৰ লালতিত তেজ গোট মৰাত বাধা দিয়া পদাৰ্থবিধ কি?

(A) হিৰুডিন

(B) হেপাৰিন

(D) ট্ৰিপচিন

উত্তৰ: (A) হিৰুডিন (Hirudin)

ব্যাখ্যা: জোকে তেজ শুহি খাওঁতে লালতিৰ হিৰুডিনে তেজ গোট মৰা বন্ধ ৰাখে।

৩২. অস্থিযুক্ত মাছৰ (Osteichthyes) দেহত ওপঙি থকাত সহায় কৰা অংগটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মধ্যপ্ৰদেশ PV&FT]

(A) বায়ু মোনা

(B) যকৃত

(D) কাণকোৱা

উত্তৰ: (A) বায়ু মোনা বা পটকা (Air bladder)

ব্যাখ্যা: পটকাই জলস্থিতিক ভাৰসাম্য (Hydrostatic organ) ৰক্ষা কৰি মাছক পানীত ওপঙি থকাত সহায় কৰে।

৩৩. দংশন কোষ বা নিড’ব্লাষ্ট (Cnidoblast) কোন পৰ্বৰ প্ৰাণীত থাকে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: হাৰিয়ানা Pre-Vet]

(A) পৰিফেৰা

(B) চিলেণ্টাৰেটা

(D) একাইন’ডাৰ্মাটা

উত্তৰ: (B) চিলেণ্টাৰেটা বা নিডাৰিয়া (Cnidaria)

ব্যাখ্যা: হাইড্ৰা, জেলিফিছ আদিয়ে শত্ৰুক অচেতন কৰিবলৈ আৰু চিকাৰ ধৰিবলৈ নিড’ব্লাষ্ট বা নেমাট’চিষ্ট কোষ ব্যৱহাৰ কৰে।

৩৪. কেঁচুৰ ৰেচন অংগক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: উত্তৰাখণ্ড Pre-Vet]

(A) মেলপিগিয়ান নলীকা

(B) নেফ্ৰিডিয়া

(D) কক্সেলে গ্ৰন্থি

উত্তৰ: (B) নেফ্ৰিডিয়া (Nephridia)

ব্যাখ্যা: কেঁচু আৰু এনিলিডা পৰ্বৰ প্ৰাণীবোৰে কুগুলিত নেফ্ৰিডিয়াৰ দ্বাৰা বৰ্জ্য নিষ্কাষণ কৰে।

৩৫. তিনিটা কোঠালীযুক্ত হৃদযন্ত্ৰ থকা কিন্তু ব্যতিক্ৰম হিচাপে চাৰিটা কোঠালী থকা সৰীসৃপটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: গুজৰাট Entrance]

(A) জেঠী

(B) সাপ

(D) কাছ

উত্তৰ: (C) ঘঁৰিয়াল (Crocodile)

ব্যাখ্যা: সৰীসৃপৰ হৃদপিণ্ড তিনিটা কোঠালীযুক্ত যদিও ঘঁৰিয়ালৰ নিলয় সম্পূৰ্ণ বিভক্ত হৈ চাৰিটা কোঠালী গঠন কৰে।

৩৬. পাৰ্ল বা মুকুতা উৎপাদন কৰা প্ৰাণীটো কোন পৰ্বৰ অন্তৰ্ভুক্ত? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মহাৰাষ্ট্ৰ Veterinary Stream]

(A) মলাস্কা

(B) আৰ্থ্ৰ’প’ডা

(D) এনিলিডা

উত্তৰ: (A) মলাস্কা (Mollusca)

ব্যাখ্যা: Pinctada vulgaris (পাৰ্ল অইষ্টাৰ) নামৰ কোমলদেহী মলাস্কা প্ৰাণীৰ পৰা মুকুতা আহৰণ কৰা হয়।

গোট ৪: জিনবিজ্ঞান আৰু ক্ৰমবিকাশ (Genetics & Evolution)

৩৭. জিনবিজ্ঞানৰ পিতৃ (Father of Genetics) বুলি কাক কোৱা হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: অসম CEE / প্ৰাক-পশু চিকিৎসা প্ৰৱেশ]

(A) চাৰ্লছ ডাৰউইন

(B) গ্ৰেগৰ জোহান মেণ্ডেল

(D) লেমাৰ্ক

উত্তৰ: (B) গ্ৰেগৰ জোহান মেণ্ডেল

ব্যাখ্যা: মেণ্ডেলে মটৰ মাহৰ ওপৰত কৰা পৰীক্ষাৰ ভিত্তিত বংশগতিৰ মৌলিক সূত্ৰসমূহ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল।

৩৮. মেণ্ডেলৰ এক-সংকৰণ পৰীক্ষাৰ $F_2$ জনুৰ বাহ্যিক অনুপাত (Phenotypic ratio) কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: কেৰেলা KEAM]

(A) ৩:১

(B) ১:২:১

(D) ২:১

উত্তৰ: (A) ৩:১

ব্যাখ্যা: এক-সংকৰণত বাহ্যিকভাৱে ৩ ভাগ প্ৰকট আৰু ১ ভাগ অপ্ৰকট লক্ষণ প্ৰকাশ পায়; ইয়াৰ জিনীয় অনুপাত হৈছে ১:২:১।

৩৯. মানুহৰ দেহত ডাউন চিনড্ৰম (Down’s syndrome) কি ক্ৰম’জমৰ অস্বাভাৱিকতাৰ বাবে হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ৰাজস্থান PVT]

(A) ২১ নং ক্ৰম’জমৰ ট্ৰাইচমি

(B) ১৮ নং ক্ৰম’জমৰ ট্ৰাইচমি

(D) ২৩ নং ক্ৰম’জমৰ বিলুপ্তি

উত্তৰ: (A) ২১ নং ক্ৰম’জমৰ ট্ৰাইচমি (Trisomy 21)

ব্যাখ্যা: ২১ নং অট’জমত এটা অতিৰিক্ত ক্ৰম’জম (২n+১ = ৪৭) থকাৰ বাবে ডাউন চিনড্ৰম দেখা দিয়ে।

৪০. লিংগ-সংলগ্ন অপ্ৰকট ৰোগ (Sex-linked recessive disorder) ৰ এটা উদাহৰণ কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: বিহাৰ BCECE]

(A) হিম’ফিলিয়া

(B) চিষ্টিক ফাইব্ৰ’ছিছ

(D) টাইফয়েড

উত্তৰ: (A) হিম’ফিলিয়া (Haemophilia)

ব্যাখ্যা: হিম’ফিলিয়া আৰু ৰঙা-সেউজীয়া বৰ্ণান্ধতা X-ক্ৰম’জম সংলগ্ন অপ্ৰকট জিনৰ দ্বাৰা পুৰুষৰ মাজত বেছিকৈ প্ৰকাশ পায়।

৪১. উৎপত্তি একে কিন্তু কাৰ্য বেলেগ হোৱা অংগবোৰক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পঞ্জাৱ PVT]

(A) সমবৃত্তি অংগ (Analogous organs)

(B) সমসংস্থ অংগ (Homologous organs)

(D) কৃট্ৰিম অংগ

উত্তৰ: (B) সমসংস্থ অংগ (Homologous organs)

ব্যাখ্যা: বাদুলিৰ ডেউকা, ঘোঁৰাৰ আগভৰি আৰু মানুহৰ হাতৰ অন্তৰ্গঠন একে কিন্তু কাম বেলেগ; ই অপসাৰী ক্ৰমবিকাশ (Divergent evolution) প্ৰদৰ্শন কৰে।

৪২. “প্ৰাকৃতিক নিৰ্বাচন সূত্ৰ” (Theory of Natural Selection) কোনে আগবঢ়াইছিল? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ওড়িশা OUAT]

(A) জঁ-ব্যাপটিষ্ট লেমাৰ্ক

(B) চাৰ্লছ ডাৰউইন

(D) আৰ্নষ্ট মেয়ৰ

উত্তৰ: (B) চাৰ্লছ ডাৰউইন

ব্যাখ্যা: ১৮৫৯ চনত ডাৰউইনে তেওঁৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থ Origin of Species ত প্ৰাকৃতিক নিৰ্বাচনৰ জৰিয়তে জৈৱ অভিব্যক্তিৰ তত্ত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

৪৩. DNA ৰ পৰা mRNA সংশ্লেষণ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াটোক কি বোলে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পশ্চিমবংগ EVETS]

(A) ৰিপ্লিকেচন

(B) ট্ৰ্ৰান্সক্ৰিপচন

(D) ৰিভাৰ্ছ ট্ৰান্সক্ৰিপচন

উত্তৰ: (B) ট্ৰ্ৰান্সক্ৰিপচন (Transcription)

ব্যাখ্যা: আৰ.এন.এ পলিমাৰেজ উৎসেচকৰ সহায়ত DNA ৰ সাঁচ ব্যৱহাৰ কৰি mRNA তৈয়াৰ কৰাকে ট্ৰান্সক্ৰিপচন বোলে।

৪৪. প্ৰ’টিন সংশ্লেষণৰ সূচনা কৰা আৰম্ভণি ক’ডন (Initiation codon) টো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মধ্যপ্ৰদেশ PV&FT]

(A) UAA

(B) AUG

(D) UAG

উত্তৰ: (B) AUG

ব্যাখ্যা: AUG ক’ডনে মিথায়’নিন এমাইন’ এচিডক ক’ড কৰাৰ লগতে প্ৰটিন সংশ্লেষণ আৰম্ভ কৰে।

৪৫. ক্লাইনফেল্টাৰ চিনড্ৰমত (Klinefelter syndrome) ক্ৰম’জমৰ বিন্যাস কি হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: হাৰিয়ানা Pre-Vet]

(A) 44 + XO

(B) 44 + XXY

(D) 44 + XXX

উত্তৰ: (B) 44 + XXY

ব্যাখ্যা: এটা অতিৰিক্ত X ক্ৰম’জম থকাৰ ফলত (৪৭ ক্ৰম’জম) মতা মানুহৰ দেহত স্ত্ৰীসুলভ বৈশিষ্ট্য আৰু বন্ধ্যাত্ব দেখা দিয়ে।

৪৬. হাৰ্ডি-ৱাইনবাৰ্গ সমীকৰণত বিষমযুগ্মী (Heterozygous) অৱস্থাক কিহেৰে সূচোৱা হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: উত্তৰাখণ্ড Pre-Vet]

(A) $p^2$

(B) $q^2$

(D) p + q

উত্তৰ: (C) 2pq

ব্যাখ্যা: $p^2 + 2pq + q^2 = 1$ সমীকৰণত $p^2$ প্ৰকট সমযুগ্মী, $q^2$ অপ্ৰকট সমযুগ্মী আৰু 2pq হৈছে বিষমযুগ্মী অনুপাত।

৪৭. কোনটো জীৱাশ্মক সৰীসৃপ আৰু চৰাইৰ মাজৰ সংযোগকাৰী সেতু (Connecting link) বোলা হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: গুজৰাট Entrance]

(A) আৰ্কিঅ’পটেৰিস্ক

(B) ডাইন’ছৰ

(D) চেলিকাণ্ঠ

উত্তৰ: (A) আৰ্কিঅ’পটেৰিস্ক (Archaeopteryx)

ব্যাখ্যা: আৰ্কিঅ’পটেৰিস্কৰ চৰাইৰ দৰে ডেউকা আৰু পাখি আছিল আৰু সৰীসৃপৰ দৰে দাঁত আৰু দীঘল নেজ আছিল।

৪৮. অকস্মাৎ হোৱা বংশগত পৰিৱৰ্তন বা উৎপৰিৱৰ্তন (Mutation) শব্দটো কোনে ব্যৱহাৰ কৰিছিল? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মহাৰাষ্ট্ৰ Veterinary Stream]

(A) মেণ্ডেল

(B) হুগো ডি ভ্ৰিচ

(D) লেমাৰ্ক

উত্তৰ: (B) হুগো ডি ভ্ৰিচ (Hugo de Vries)

ব্যাখ্যা: হুগো ডি ভ্ৰিচে ইভনিং প্ৰিমৰোজ উদ্ভিদৰ ওপৰত অধ্যয়ন কৰি মিউটেচন তত্ত্ব আগবঢ়ায়।

গোট ৫: উদ্ভিদ শৰীৰতত্ব আৰু আকাৰবিজ্ঞান (Plant Physiology & Morphology)

৪৯. উদ্ভিদৰ দেহত পানী আৰু খনিজ লৱণ ওপৰলৈ পৰিবহণ কৰা সংবহন কলাটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: অসম CEE / প্ৰাক-পশু চিকিৎসা প্ৰৱেশ]

(A) ফ্লোৱেম

(B) জাইলেম

(D) পেৰেনকাইমা

উত্তৰ: (B) জাইলেম (Xylem)

ব্যাখ্যা: জাইলেমৰ ট্ৰেকীড আৰু ভেনেল নলীবোৰৰ মাজেৰে বাষ্পমোচন টানৰ দ্বাৰা পানী শিপাৰ পৰা পাতলৈ যায়।

৫০. সালোক সংশ্লেষণৰ আলোক বিক্ৰিয়া হৰিৎকণাৰ (Chloroplast) ক’ত সংঘটিত হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: কেৰেলা KEAM]

(A) ষ্ট্ৰ’মা

(B) গ্ৰাণা / থাইলাকয়ড

(D) অন্তঃআৱৰণ

উত্তৰ: (B) গ্ৰাণা / থাইলাকয়ড (Grana / Thylakoid)

ব্যাখ্যা: থাইলাকয়ডৰ আৱৰণত ক্ল’ৰ’ফিল থাকে বাবে আলোক বিক্ৰিয়া গ্ৰাণাত হয় আৰু এন্ধাৰ বিক্ৰিয়া (কেলভিন চক্ৰ) ষ্ট্ৰ’মাত হয়।

৫১. ফল পকোৱাত সহায় কৰা একমাত্ৰ গেছীয় উদ্ভিদ হৰম’নটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ৰাজস্থান PVT]

(A) অক্সিন

(B) জিব্বাৰেলিন

(D) চাইট’কাইনিন

উত্তৰ: (C) ইথিলিন (Ethylene)

ব্যাখ্যা: ইথিলিন হৈছে এক প্ৰাকৃতিক গেছীয় হৰম’ন, যিয়ে কল, আম আদি ফল পকাত সহায় কৰে।

৫২. উদ্ভিদৰ কোষ বিভাজন তৰান্বিত কৰা আৰু বাৰ্ধক্য পলম কৰা হৰম’নটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: বিহাৰ BCECE]

(A) চাইট’কাইনিন

(B) এবচিচিক এচিড

(D) ইথিলিন

উত্তৰ: (A) চাইট’কাইনিন (Cytokinin)

ব্যাখ্যা: চাইট’কাইনিনে ক্ষিপ্ৰ কোষ বিভাজন ঘটায় আৰু পাত সৰা পলম কৰে।

৫৩. সালোক সংশ্লেষণৰ সময়ত নিৰ্গত হোৱা অক্সিজেন গেছৰ প্ৰকৃত উৎস কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পঞ্জাৱ PVT]

(A) কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড

(B) পানী

(D) ক্ল’ৰ’ফিল

উত্তৰ: (B) পানী $(\text{H}_2\text{O})$

ব্যাখ্যা: সূৰ্যৰ পোহৰত পানীৰ আলোক-বিভাজন (Photolysis of water) ঘটি অক্সিজেন গেছ মুক্ত হয়।

৫৪. পত্ৰৰন্ধ্ৰ (Stomata) খোলা আৰু বন্ধ হোৱাত কোনটো খনিজ আয়নে মুখ্য ভূমিকা লয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: ওড়িশা OUAT]

(A) $\text{K}^+$

(B) $\text{Fe}^{2+}$

(D) $\text{Na}^+$

উত্তৰ: (A) $\text{K}^+$ (পটাছিয়াম)

ব্যাখ্যা: ৰক্ষীকোষত \text{K}^+ আয়ন প্ৰৱেশ কৰিলে অভিস্ৰৱণ চাপ বাঢ়ি যায়, পানী সোমাই আৰু পত্ৰৰন্ধ্ৰ খোল খায়।

৫৫. লেগিউম জাতীয় উদ্ভিদৰ শিপাৰ টেমুনাত নাইট্ৰ’জেন সংস্থাপন কৰা বেক্টেৰিয়াটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: পশ্চিমবংগ EVETS]

(A) Azotobacter

(B) Rhizobium

(D) Nitrosomonas

উত্তৰ: (B) Rhizobium

ব্যাখ্যা: ৰাইজ’বিয়ামে মাহজাতীয় শস্যৰ শিপাত সহোপকাৰী সম্পৰ্ক স্থাপন কৰি বায়ুমণ্ডলৰ নাইট্ৰ’জেন সংস্থাপন কৰে।

৫৬. ফুল নুফুলা আৰু বীজহীন অপুষ্পক উদ্ভিদৰ কোনটো ভাগক “উদ্ভিদ জগতৰ উভচৰ” বোলা হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মধ্যপ্ৰদেশ PV&FT]

(A) শেলাই (Thallophyta)

(B) মছ জাতীয় উদ্ভিদ (Bryophyta)

(D) ব্যক্তবীজী (Gymnosperm)

উত্তৰ: (B) মছ জাতীয় উদ্ভিদ (Bryophyta)

ব্যাখ্যা: ব্ৰায়’ফাইটা উদ্ভিদবোৰ মাটিত বাস কৰিলেও ইহঁতৰ নিষেচনৰ বাবে পানীৰ একান্ত প্ৰয়োজন।

৫৭. মূলেৰে হোৱা অংগজ প্ৰজননৰ এটা উৎকৃষ্ট উদাহৰণ কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: হাৰিয়ানা Pre-Vet]

(A) মিঠা আলু

(B) আলু

(D) পিয়াঁজ

উত্তৰ: (A) মিঠা আলু (Sweet potato)

ব্যাখ্যা: মিঠা আলুৰ খাদ্য সঞ্চয় কৰা অপস্থানিক শিপাই নতুন পোখা মেলি অংগজ বংশবৃদ্ধি কৰে (সাধাৰণ আলু হৈছে কাণ্ড)।

৫৮. গুপ্তবীজী উদ্ভিদৰ (Angiosperms) ভ্ৰূণপোষ (Endosperm) কি স্তৰীয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: উত্তৰাখণ্ড Pre-Vet]

(A) এগুণাত্মক (Haploid, n)

(B) দ্বিগুণাত্মক (Diploid, 2n)

(D) চাৰিগুণাত্মক (4n)

উত্তৰ: (C) ত্ৰিগুণাত্মক (Triploid, 3n)

ব্যাখ্যা: গুপ্তবীজীৰ ত্ৰি-সংযোজন (Triple fusion) ৰ ফলত দুটা মেৰু নিউক্লিয়াচ আৰু এটা পুংজনন কোষ মিলি 3n ভ্ৰূণপোষ গঠন কৰে।

৫৯. কোনটো উদ্ভিদ হৰম’নক “ষ্ট্ৰেছ হৰম’ন” (Stress hormone) বোলা হয়? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: গুজৰাট Entrance]

(A) অক্সিন

(B) এবচিচিক এচিড

(D) চাইট’কাইনিন

উত্তৰ: (B) এবচিচিক এচিড (ABA)

ব্যাখ্যা: খৰাং পৰিস্থিতিত পানী সংৰক্ষণ কৰিবলৈ ABA হৰম’নে পত্ৰৰন্ধ্ৰ বন্ধ কৰি দিয়ে।

৬০. ক্ল’ৰ’ফিল অণুৰ কেন্দ্ৰস্থলত থকা ধাতৱ আয়নটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: মহাৰাষ্ট্ৰ Veterinary Stream]

(A) লো $(\text{Fe})$

(B) মেগনেছিয়াম $(\text{Mg})$

(D) জিংক $(\text{Zn})$

উত্তৰ: (B) মেগনেছিয়াম $(\text{Mg})$

ব্যাখ্যা: ক্ল’ৰ’ফিলৰ পৰফাইৰিন ৰিঙৰ কেন্দ্ৰত মেগনেছিয়াম $(\text{Mg}^{2+})$ আয়ন বান্ধ খাই থাকে।

গোট ৬: মানৱ স্বাস্থ্য, ৰোগ আৰু জৈৱপ্ৰযুক্তি (Health, Disease & Biotechnology)

৬১. ম মেলেৰিয়া ৰোগ সৃষ্টি কৰা প্ৰট’জ’ৱাটো কি? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: অসম CEE / প্ৰাক-পশু চিকিৎসা প্ৰৱেশ]

(A) Entamoeba histolytica

(B) Plasmodium vivax

(D) Trypanosoma gambiense

উত্তৰ: (B) Plasmodium vivax

ব্যাখ্যা: মাইকী এন’ফিলিজ মহে কঢ়িওৱা প্লাজম’ডিয়ামে মানুহ আৰু জন্তুৰ দেহত মেলেৰিয়া জ্বৰ কৰে।

৬২. দেহত প্ৰৱেশ কৰা ৰোগ সৃষ্টিকাৰী ভাইৰাছৰ প্ৰতিৰোধ হিচাপে কোষে কি গ্লাইক’প্ৰটিন ক্ষৰণ কৰে? [পৰীক্ষা ব’ৰ্ড: কেৰেলা KEAM]

(A) এণ্টিবডী

(B) ইণ্টাৰফেৰণ